38 Tool هتخليك Super Marketer

38 Tool هتخليك Super Marketer

إنك تبقى Marketer حاجة مش سهلة مش بس عشان الـ Field اللي لو ماكونتش اجمد واحد فيه تبقى مش موجود ( لأن العادى كأنه ببلاش ) ، لكن عشان أنت طالما اخدت القرار ده يبقى تعرف انك هتتسحل و هنتشغل عن حاجات كتير جدا و ده لانه بيبقى مطلوب منك شغل كتير و متابعة اكتر و analysis اكتر و اكتر و زحمة يا دنيا زحمة 🙁 … عشان كده جبتلك فى الـ Article دى 38 tools هتساعدك و تسهل عليك حياتك و هتزود الـ Productivity و توصلك للـ Objectives اللى انت عايزها “بسهولة” .

و بما ان الـ content marketing اتقل حاجة فى الـ marketing كله ، و اكتر حاجة بتحرق وقت و مجهود و من غيره المكنة ماتطلعش قماش  … ففيه شوية tools هتسهل عليك شغلك و هتضمنلك اعلى productivity ممكنة .

1- Google Drive

من غير مبالغة ماينفعش تبقى بتشتغل فى الـ content من غير Google drive .. لانه يعتبر من أقوى الـ tools اللى هتساعدك مساعدة مش عادية فى الـ Content Marketing ، مش بس عشان بتوفر لك مساحة كبيرة تخزن فيها اللى انت عايزه ،لا عشان كمان بتـ save اول باول  ” و ده هيحل لك مشكلة لو النت قطع او النور 😀 ” ، و بيسمحلك تـ share اللى بتكتبه مع الـ Team بتاعتك فى ساعتها و بكده هيوفر لك وقت كبير جدا … يعنى مثلا ممكن تكون مجمع الـ Team بتاعك كله عشان تكتبوا 5 POC عن موضوع معين فكل الأفكار اللي هتجمعوا هتبقى Shared مع كل واحد فيكم فى نفس الوقت .. شوف أنت بقا وفرت وقت لنفسك وللـ team بتاعك قد ايه ؟!

Make My Persona -2

ماينفعش تكتب content اصلا و انت مش عارف هو رايح لمين  ؟! .. يعنى لازم تحدد الـ Buyer persona اللى أنت عايزها بدقة ، فعشان كده hubspot عملت لك tool تساعدك فى انك تحدد الـ Buyer persona من خلال أسئلة أنت بتجاوب عليها 🙂 ، أما لو أنت عايز تحددها بنفسك ” manual يعنى ” يبقى لازم تسمع الاتنين POC دول  و أنت فى المواصلات 😉

الجزء الأول : https://bit.ly/know-your-buyer-personas1

الجزء التانى : https://bit.ly/know-your-buyer-personas2

 Bitly -3

ساعات بتبقى عايز تحط فى الـ article بتاعتك link يدعم كلامك و يزود الـ Authority بتاعتك ، و طبعا لو خدته copy و paste شكله هيبقى وحش جدا و هيبوظ شكل الـ article كله ، و كمان مش هيبقى trusted ان حد يدخل عليه ،… Bitly غير أن بيختصر الـ Link كمان بيديك احصائيات كام واحد دخل على الـ Link ، وممكن تعدل فى اسمه و تكتب الـ title بتاع الـ article اللى انت عايز الـ fans  يدخلوا عليه زى الـ 2 links اللى فوق دول 😀

 Feedly -4

الـ website ده تقدر من خلاله تـtrack الكلمات اللى انت عايزها  و هو بيجيبلك الـ Websites او الـ blogs اللى اتكلمت عنها بدل ما تتعب نفسك انت فى البحث و التنقيب 😀 لا و كمان فيه lists جاهزة اللى قبلك عملوها تقدر تتابعها بسهولة .

 Google Alerts -5

من الـ tools بتاعت Google الرائعة جدا اللى تقدر من خلالها تحط اى كلمة انت عايزها و هو هيبعتلك على الـ mail بتاعتك كل ما يتكتب حاجة جديدة  عنها ، و كمان انت اللى بتحدد هيبعتلك لك كل ادد ايه و بكده انت بقيت على وعى باللى بيحصل حواليك و UP to Date دايما و هو ده المطلوب .

Alexa -6

 الـ Website ده بتقدر من خلاله تعرف rank اى Website تانى ، و بالتالى  هتقدر تعرف المعلومات اللى هتاخدها منه موثوق فيها الى اى درجة و بكده انت وفرت على نفسك مشاكل كتير ممكن تحصلك لو كان مصدر المعلومات اللى انت حاططها فى الـ Article بتاعك اى كلام  ! .. ماتنساش تنزل الـ toolbar بتاعه.

 Buzzsumo -7

الـ tool دى بقا  انت بتدخل اى keyword  تقوم  هى تجيبلك اعلى الـ article او الـ videos او الـ infographics  – فى مدة أنت اللى بتحددها – اخدت اعلى social share و بالتالى فهى بتساعدك و أنت بتعمل content انك تعرفك اكتر حتة فى الـ Topic اللى انت اخترته عجبت الناس او انتشرت عشان تحاول انت تتكلم من وجهة نظر مختلفة شوية .

 GetPocket -8

الـ tool دى عظيمة .. ليه بقا ؟  عشان بتعمل save لاى article او videos ( بتشتغل سواء على الـ mobile او على الـ laptop ) عشان تقدر تتابع الحاجات اللى أنت عملت ليها Save دى بعد كده مثلا فى المواصلات بدل الوقت اللى بيضيع ده :/ عرفت ليه عظيمة ولا لسه ؟

 EverNote -9

من أقوى الـ tools على الاطلاق …  اصلها بتفتكر كل حاجة .. ايوة كل حاجة ، بتقدر تـ save عليه كل حاجة ( بمعنى كل حاجة )  على شكل note و بيبقى معاك فى كل حتة  كمان سواء على الـ Mobile او الـ Tablet او الـ Laptop ، ممكن تستفيد بيه و أنت بتعمل Content فى إنك تقسم الـ account بتاعتك لكذا note  وكل note تعملها بـ tag معين و ليكن تلم كل الافكار اللى طلعتها لـ piece of content معينة تحت tag  معين مثلا .. واضحة 😀 ؟

الخلاصة  أن evernote بحر بمعنى الكلمة و محتاج Article لوحده !!  ” حاول تدور فى جوجل على استخدامته الكتيرة جدا ” .

 Xmind -10

زى ما انت عارف ان الـ mind mapping  هى طريقة بتربط الافكار ببعض عشان يبقى سهل عليك تستوعبها او تحفظها .. الـ Tool دى بقا بتساعدك انك تعمل mind mapping للافكار اللى عندك كلها عن طريق انه بيوفرلك Templatesجاهزة باشكال معينة ، و كمان فيه Templates جاهزة اتعلمت قبل كده ممكن تتعلم منها .

 11- الـ Brainstorming

الـ Brainstorming يعتبر من  أهم الـ tools اللى بيستخدمها اى انسان فى حياته عامة ، و هو عبارة أسلوب اقتراح لحل اى مشكله و بيساعدك تطلع افكار كتيرة متنوعة ..  لو عايز تعمل Brainstorming صح فى خمس خطوات ادخل هنا https://bit.ly/best-practices-to-brainstorming

خلينا نتفق انك ماينغعش تعتمد على نوع واحد من الـ content  ، لازم تستخدم كل الأنواع بما يتناسب مع طبيعة الـ social network اللى انت شغال عليها  ..  و من أهم أنواع الـ content اللى كل الـ Brands بتعتمد عليها هى الـ visual content و الـ infographics  فعشان كده لازم يبقى معاك designer جدع كده .. بس لو مش موجود لاى ظرف او انك بادئ business جديد و الـ budget بتاعتك مش هتسمح انك تجيب designer  يبقى الحل فى الـ tools اللى تحت دى 😀

 Infogram -12

الـ Website ده بيسمحلك تعمل الـinfographic بتاعتك بسهولة ، و كمان بيوفرلك templates جاهزة .. او لو مثلا  عايز تعمل احصائيات عن حاجة معينة تخص الـ business بتاعتك فممكن تعمل charts ( يعنى احصائيات فى شكل بيانى ) من خلاله .

 PicMonkey -13

الـ Website  ده  تقدر من خلاله تعمل edit على اى صورة أنت عايزها ، و كمان بيوفرلك شوية  options حلوة جدا  نقدر تلعب بيهم فى اى صورة .. و زى ما انت عارف ان أول حاجة بتيجى قدام عنين الـ fans بتوعك غالبا هى الـcover photo .. فى الـ Link ده  هتلاقى 9 افكار تعمل  بيهم cover photo تقدر تنفذهم باستخدام picmonkey .

 Canva -14

تقدر من خلال الـ Website ده تعمل design سواء للـ Facebook او اى SN تانية من المتوفرين عنده ” profile او cover photo ” ، و احلى حاجة فيه انه ظابطلك المقاسات بتاعت كل حاجة و انا احبذ انك تستخدمه فورا  😀

 Shutterstock -15

تقدر تجيب photos او videos بجودة عالية جدا 😉  بس خد بالك فيه جزء بفلوس و جزء ببلاش ” خلينا فى ابو بلاش ”  بس لو الـ Budget بتاعتك تسمح افتح Account و اتكل على الله .. كنز و الله يا جماعة 😀

بعد ما عملت الـ content  المظبوط ، اكيد محتاج تطلعه للنور  … و ده هيحصل من خلال الـ social media networks المختلفة ( حتى لو مش هينزل عليها فاكيد هتعمل Promotion عليها ) بس بعد ما نزلته لو معملتش analysis انت مش موجود ، و ده لان مين اللي هيعرفك انت ماشى صح ولا لا ولا مين اللي هيقولك ايه اللي جاب مع الـ Fans بتوعك و اللي اللي ماكناش كويس !!! ، و بما انك مطحون طول الوقت ففى شوية tools بتسهل عليك  انك تعمل Analytics لشغلك بسهولة 🙂

بالنسبة لـ Facebook

 Likealyzer -16

أنت كل اللى عليك انك تحط لينك الـ page بتاعتك عنده و هو بيديك rate معين ، و بيقولك على شوية Recommendations تعملها عشان تظبط الـ Page بتاعتك و كمان بيعرفك أنت رقم كام فى الـ category اللى انت مختارها زى مثلا  Marketing Consultant و هكذا ، و بيعرفك معدل الـ Responding بتاعك يعنى بترد بعد اد ايه … ابقى استكشف الباقى و جربها وقولنا ع النتائج بتاعتك 😀

 Simple measured -17

دى tool قوية جدا لكل الـ social networks زى ” Facebook و twitter و LinkedIn و instagram و vine و Google + و كمان بتعمل analysis للـ traffic بتاع الـ website ” .. بس خد بالك فى جزء ببلاش و فيه جزء advanced شوية بفلوس ” لو معاك اصرف ”  .

بالنسبة لـ Twitter  

Tweetdeck -18

الـ Tool دى بتـ manage و بتـ schedule  كل الـ activities بتاعك علىtwiiter  ، و كمان عندهم خدمة اسمها  Deck.ly بتخليك تكتب اكتر من 140 حرف :O .. لو عايز تعرف اكتر عن ازاى تكتب فى تويتر من غيرما ال 140 حرف يحجموك  ادخل هنا   و على فكرة هتلاقى tools تانية لـ twitter هناك اى خدمة 😀

 Followerwonk -19

أهم حاجة فى الـ tool دى انها بتديك analysis للـ followers بتوعك , فالبتالى بتساعدك تـ Optimize شغلك و توصل لاعلى النتايج الممكنة و اللى مش ممكنة !

 Topsy -20

دى مش بس analytic tool لا دى monitoring tool كمان ، تقدر من خلالها تراقب الـ competitors بتوعك ، و تقدر كمان تعرف الـ trends الموجودة فى الوقت الحالى ، ده غير انها بتعرفك عدد الـ tweets اللى اتكتبت عن كلمة معينة ^_^ …….  فيه مميزات تانية كتير ابقى جربها و  تعالى قولى عليها 😀

 Analytics Twitter -21

مش كتير مننا واخد باله من الـ Tool دى :/ ، دى هدية من Twitter ذات نفسه ببساطة بتقولك  الـinsight بتاعتك … بس كده 😀

بالنسبة لـInstagram

 Iconosquare -22

الـtool دى بتعرفك انت واقف فين بالظبط ،  و ايه اللى المفروض تعمله .. كل من خلال الاحصائيات اللى بتقدمها ليك عن الـInstagram بتاعك .

و طبعا طالما اتكلمنا عن الـ analytics مانقدرش ننسى ابدا عمنا  klout score

 Klout Score -23

باختصار بتشوف الـinfluence بتاعك على الـ networks المختلفة ، و اكيد بتعمل كده عن طريق انها بتعمل analysis للـ data بتاعك  … يعنى مثلا لو هنتكلم عن Account Twitter ، يبقى هى بتشوف عندك كام follower ، و انت عامل كام follow ، و معدل الـ retweet عندك قد ايه ،  و بتشوف كمان مدى قوة الناس اللي بتعملك retweet  دى ، و كام mention بيتعملك … و بناء على ده كله بتديك درجة للـ influence بتاعك .

ساعات ( لا هو دايما مش ساعات ) بتبقى مضغوط و مش فاضى تاكل حتى و بتجهز الـ content بس بتنسى تعمله Publish و بتنشغلب انك تتابعه 🙁 ، عشان كده فيه tools بيعملولك  management و scheduling للـ social networks بتاعتك زى :

 Buffer App -24

باختصار شديد  الـ Tool دى بتعمللك  scheduling للـ posts بتاعتك يعنى ممكن تجهز لأسبوع قدام و كمان بتوفرلك analytics تعرفلك انت ماشى صح ولا لا و حاجات تانية ممكن تكتشفها بنفسك بس دول اهم حاجة 🙂

 Hootsuite -25

من اشهر الـtools اللى موجودة فى عالم الـsocial media .. دى بتعمل حاجات كتير اوى  زى انها بتـ schedule الـ content بتاعك على الـ social networks المختلفة ، بتـ track ال conversations بتاعتك .. يعنى بتجمعلك ال bad comment مع بعض و الـ positive comments مع بعض و هكذا عشان تقدر تـ respond عليهم بسرعة و توفر وقت اكتر و تقلل مجهودك و توفره فى لحاجة تانية .

نيجى بقا للراجل اللى بيفكر اشمعن الكلمة طلعت فى النتائج الاولى لـ Google ودى لا  ،  الراجل اللى عارف ان الكلمة بتفرق و بيبقى عارف تاثير كل كلمة رايحة فين و جاية منين 😀  الراجل بتاع الـ SEO ” الـ Search Engine Optimization ” .

دول شوية tools بتساعد الناس دى و بتسهل شغلهم 🙂

 Linktally -26

بتدخل اى link فى الـ website ده و هو بيقولك عدد الـ social share اللى اخدها على الـ Major Social Media Networks الاربعة ” Facebook و Google plus و twitter و LinkedIn ” .

  Screaming Frog – SEO Spider -27

باختصار الـ Tool دى بتعمل crawling للـWebsite يعنى بتستكشف اى Website  و كمان بيطلع ال broken links اللى موجودة فيه ، بيساعدك تعمل  XML Sitemaps كمان … من الاخر الـ tool دى فظيعة و بتعمل حاجات كتيرة اوى , لو عايز تعرف هى بتعمل ايه كمان و بتستخدم ازاى ادخل هنا

 Xenu -28

الـ tool دى اسمها xenu  اول حاجة هتعملها download  من الـ Link اللى فوق ده ،  دى بتجيبلك الـ broken links و بتعمل sitemaps و بتـ support الـ SSL websites ، لا و كمان بتظبطلك الـ redirected URL و بتقولك على الـ error اللى فى الـ website بتاعك .

 Open Site Explorer -29

الـ tool دى من moz  ..  بتعرف من خلالها الـ domain authority  بتاع اى website ، و بتقولك على عدد الـ Inbound Links اللى موجودة و بتعرف كمان اعلى page ايه فى الـ WS  و مش كده و بس لا كمان بيقولك على الـ keyword  اللى الناس بتـ search على الـ WS بتاعك بيها .. و على العموم مفيش حد شغال فى الـ SEO مايعرفش MOZ و الـ tools بتاعته ” اسال جوجل عنه 🙂 “

 Ahrefs -30

دى tool خاصة بالـ website content  بتعمله Analysis من مجامعيه 😀 ، و كمان بتعملك Report كامل للـ backLinks ، بيعملك Batch analysis و كمان بيعمل Domain comparison بس لحد 5 Domain بس .

 Buzzstream -31

أهم حاجة بتعملها الـ Tool دى انها  بتظبطلك الـ reach out بتاع الـ mails بتاعتك بجانب طبعا انها بتساعدك فى بناء الـ backlinks  و هكذا .

 Majestic -32

بص يا سيدى الـ website ده عنده كذا tool واحدة منهم  اسمها Keyword Checker وده بتدخل فيه كلمة او جملة و هو بيجيبلك عدد مرات ظهورها ، و فيه كمان واحدة تانية عندهم اسمها  Webmaster Tools بس خد بالك انها للـ customers بتوع majestic بس 🙂

Copyscape -33

الـ tool دى بتجيبلك الـ duplicate-content يعنى الـ content اللى متعاد كذا مرة فى الـ website و كده انت بتعرف اذا كان الـ competitors بتوعك جامدين و عندهم Premium Content ولا لا  !

 SEO workers -34

دى بتعملك evaluation كامل و بتقولك انت عامل optimization صح للـ pages بتاعتك ولا لا ، و الميزة فى الـ reports بتاعتهم انها متقسمه لـ small section عشان توريك الغلط فين تحديدا .

35- Google Analytics

طبعا مفيش حد مايعرفش Google Analytics .. هو محتاج Article لوحده اصلا و فيه ناس تخصصه فى الحياه Google Analytics وبس 🙂 ، بس على العموم يعنى هو بيديك احصائيات عن الـ WS بتاعك زى كام Unique Page View و كام واحد موجود فى وقت ما على الـ WS و كام واحد بيدخل عليه فى الشهر و بيقعد قد ايه و بيخرج بعد قد ايه .. الخ الخ .

فى حالة لو ماتعرفش اى حاجة عن الـ SEO و عايز تفهم معنى الكلام اللى فوق ده يبقى تدخل هنا  https://bit.ly/فى-7-ايام-seoالـ  

مفيش Marketer مابيكونش عايز Tool تنظم شغله مع الـ Team بتاعه ، الـ Tool اللي جاية دى هتساعدك تعمل ده كويس اوى .

 Asana -36

الـ Tool دى بتساعد الـ Team بتاعك انه يبقى Organized اكتر لانها زي ما بيسموها Tasks Tool .. تقدر من خلالها تـ Assign اي Task انت عايزه لحد من الـ Team بتاعك ، و كمان هيساعدك تنظم الدنيا عندك لو انت شغال على اكتر من Account عن طريق ان كل Account ليه Folder ، و كمان هتعرف تحاسب كل فرد من الـ Team بتاعك على مدار الشهر وتعرف هو عمل ايه من الـ Tasks بتاعته عموما .

زى ما شوفتوا كده دى كانت بعض الـ tools اللى ممكن اى marketer يستخدمها عشان يظبط بيها شغله ، بس فيه tools تانية ( مش Technical بقا ) لو استخدمها هتساعده ( هو نفسه ) و هو شغال و هتزود ال productivity بتاعته … على سبيل المثال زى :

37- الـ Healthy Food

معروف ان الـ Marketer بيشتغل اكتر من 10 ساعات فى اليوم ، و لازم يبقى الـ output بتاعه كبير … عشان كده لازم يهتم بصحته اكتر شوية عن طريق ان مايشتريش اكل من الشارع  ، و يبقى معاه دايما Healthy food ان شاء الله حتى يعمله قبل ما ينزل من البيت .

38- المياه قدامك 25 ساعة فى الـ 24 ساعة 

فيه حاجة مهمة لازم تاخد بالك منها وهو انك لازم تشرب ميه كتير ( خلى ازازة المية قدام منك على طول ) و ده ليه ؟ … لان عدم شرب المياه بيخلى الجسم فى حالة خمول و بالتالى مش هتقدر تشتغل و بالتالى شغلك هيقف !! .. أشرب سوائل كتير طبيعية و بالذات مية ارجوك 🙂

كل اللى احنا قولنه ده tools تقدر تساعد الـ marketer انه يحسن الـ performance بتاعته و توفرله وقته و مجهوده و تخليه يطلع اكبر productivity عنده.

تفتكروا ايه الـ tools اللى ممكن يستخدمها الـmarketer تانى عشان تظبطله حياته ؟

 BY  Osama Salah

ازاى تحمى الـOrganic Reach من الـ Facebook Algorithm؟

ازاى تحمى الـOrganic Reach من الـ Facebook Algorithm؟

Facebook Algorithmمن الـ Organic Reach ازاى تحمى الـ

لو بتسأل يعنى ايه Organic Reach أو يعنى ايه Facebook ِAlgorithm ؟ يبقى أنت كدة محتاج تقرأ الـ Articles الى عملناها قبل كدة بتتكلم عن الEdge Rank (الإسم الغير رسمى) للـ Facebook News Feed Algorithm .. الـArticle دية “الحق الEdge Rank قبل ما يفور” كلمتنا رنيم منتصر فيها عن الـ Fundamentals بتاعة الـEdge Rank و ازاى نقدر نستغل الـ Edgerank صح و ازاى كمان نحسن الـ Sales بتاعتنا 😉 😀 ، إضافة للـArticle ديه “متستنصحش الEdge Rank” واللى أحمد سيف كلمنا فيها عن أخر الـUpdates للـFacebook News Feed Algorithm فى 2014 من المهم برده نعدى عليهم قبل ما نتكلم فى الـUpdates الأخيرة!

أما بقى لو انت عارف و متابعنا استعِد و تعالى نعرف فى الـArticle ديه:-

  • ايه اخر الUpdates فى Facebook News Feed Algorithm
  • ليه اتعملت الUpdates دية؟
  • ازاى ممكن نِنفذ عملية الانقاذ للـOrganic Reach ؟
  • واخر حاجة Case Studies بتبين اد ايه الـContent (بأنواعه) بيأثر فى ال Organic Reach

الـUpdate الأول : Facebook to be more Real,Healthy & Fun

و دى أخر3 Updates عملها الFacebook فى 2015 واللى هما :

1- الـAverage Organic Reach وصل كام دلوقتى ؟

2- Facebook Deleting Likes from Pages (هما الـFans راحوا فين ؟!)

3- Fewer Hoaxes (حملة القضاء على اسخف Posts فى الدنيا )

1- الـAverage Organic Reach وصل كام دلوقتى ؟

الـAverage Organic Reach وصل ( 1% – 1.5%) و ده فى الفترة بين 2014 و 2015 و دة ببساطة لأن كل يوم الـContent اللى بيتعمل على الـFacebook بيزيد اكتر و هما دايماً هدفهم انهم يِظهروا للـUsers فى الـNews Feed أكتر حاجة بيحبها، لأن فى الاخر ده اللى هيخليهم يقضوا وقت أكتر على Facebook ، و فى نفس الوقت هيجبروا الـBusiness اللى مش بيعمل Content على انه يدفع فلوس لو عاوز يوصل للناس (على طريقة مفيش Content مفيش Reach ) … وبالتالى من الواضح أن مع الوقت – اللى الـFacebook بيكبر فيه كل ثانية – مش هيكون فى Organic Reach إلا للناس الى بتعمل Content سواء Social Content او Sales Content :]

2- Facebook Deleting Likes from Pages (هما الFans راحوا فين ؟ 😀 )

الـFacebook قرر انه هيشيل الـFans اللى ملهمش لازمة (Inactive Accounts) علشان يكون عدد الـPage Likes ليه معنى و يكون بيعبر فعلاً عن حجم الـCommunity، فبالتالى الناس الى شغالة بالـAnalytics صح، هتكون الـInsights بتاعتهم أكثر دقة!

طب ايه أنواع الـInactive Accounts الى هتتشال من الـTotal Page Likes ؟!

1- الـUsers اللى بقى متسجل على انه Memorized Account اللى هيا الناس اللى توفت و الـFriends بتوعهم عملوهم Memorized .

2-الـDeactivated Accounts برده هتتشال و معاها اى likes أو Comments و أى Interactions للـ Account على الـPage ، و لو الUser عمل Reactivation للـ Account كل حاجة هترجع اتوماتيكى

3- Fewer Hoaxes (رحلة القضاء على اسخف Posts فى الدنيا )

و دهكان رد فعل لشكاوى الناس من الPosts الى بالشكل ده:

september 28 2012 angelina jolie

malware-woman-eaten-alive-shark-1

طبعا النوع ده من الـPosts الهدف منه الناس تزود الـ Traffic لـ Websites تانية عشان تقدر تشوف الـContent اللى فى الـPost وفى الأخر(ضحكنا عليكوا)، علشان كده الـFacebook اضاف Feature بتخلى الناس تـReport كل ال Posts (اللى فيها Links بس) اللى فيها False Content علشان الPosts الى من النوع دة تموت بسرعة قبل ما تنتشر (الحمد لله 😀 )


news-feed-fewer-hoaxes-report-a-story-as-false

 

الـUpdate الثانى :- زمن الـPromotional Posts المجانى انتهى 😀

هنبدأ الموضوع بأن الـFacebook هيوجه ضربة قوية للـ Promotional Posts (واحنا طبعا مش عاوزين نتضرب 😀 )، طيب و ليه كده؟!!

السبب هنا ببساطة أن الـFacebook عمل Survey لألاف الـUsers ولقى أن الغالبية مش عاوزين يشوفوا الـPromotional Posts (الرخيصة الى مش بتقدم اى Value) عندهم فى الـNews Feed وعايزين يشوفوا Social Content أكتر، فبالتالى أى Pages بتعمل حاجة من الـ3 دول هتضر جداً فى الـOrganic Reach :-

1- الـPages الى شغالة بس علشان تخليك تشترى منتج معين أو تـDownload ِالـApps بتاعتهم.

2-الـPages اللى كل هدفها انها تخليك تدخل مسابقة او تِسجّل Personal Info

3- الـPages اللى شغالة على الـAds و بتنزل الـPosts بتاعتها هيا هيا اللى فى الـAds.

فققروا أن الـPosts اللى بالشكل ده لازم تدفع علشان توصل للناس (يعنى مش هتوصل للناس Organic)

Capture

Facebook-Advertiser-Contest-Promotional-Post1

المشكلة هنا ان مفيش فرق بين المكتوب هنا فى post على الـFacebook واللى بنشوفوا فى Banner على كوبرى اكتوبر، وأكيد الناس مش عاوزين الـNews Feed يبقى كوبرى أكتوبر!!! :3

طب ماهي تقريبا كل الـBusiness Pages مِحتاجة تعمل Promotional Posts ؟!!

طبعاً بس تخيل واحد متابع Page و يلاقى أن كل الـPosts مبتقدمش أى Value و كل همهم انك تشترى حاجة او تـDownload الـApp بتاعته اوأى Sales offer تانى .. طبيعى هتلاقى نفسك قفلت من الـ Page ديه صح ولا لأ ؟! ، و لو الموضوع زاد عن كده ممكن متفتحش الـFacebook تانى اصلا و اكيد ولا احنا ولا هما عاوزين كده!

يعنى الـPromotional Posts لازم تتعِمل بس لازم تتعمل بالطريقة المناسبة للـPlatform اللى هاينزل عليها ، يعنى ماينفعش تكون الناس قفلت من التلفزيون بسبب الإعلانات فنِروح احنا نُدخلهم على الـSocial Media و نعملهم اعلانات بردة o.O
يبقى ممكن حل من الحلول أننا نبدأ نعمل الSocial Selling .. الArticle ديه (الـ Social selling بس بصياعة) هتشوف فيها ازاى ممكن تبيع من على الـFacebook بس بالطريقه اللى تناسب الـFacebook !

تمام كدة يعنى دة معناة اننا علشان ننقذ الOrganic Reach هنعمل ايه؟!

عملية الإنقاذ هنا مش هيقوم بيها غير الـContent (لأنة الجزء الاكبر من الحدوتة) فتعالوا اقولكم على اهم كام خطوة بالترتيب تستخدمهم فى عملية إنقاذك للـReach بتاعك :-

1- حدد ال Objectives بتاعتك، بس بأولويات:

  • ما دام هي اسمها Social Media ، يبقى لازم الأولوية تكون للـSocial Relation وانك تبنى حوليك ناس مهتمة بيك و بتحبك ، و بعد كدة اكيد هايبقى الوصول ليهم أسهل وأوفر
  • اى Business Pages على الـFacebook بيبقى عنده Objectives مادية زى الـSales ، أو Leads بس مينفعش يكون ده هدفه الأول والأخير على الـFacebook ، لازم نحدد الأولويات علشان احنا فى الاخر بنتعامل مع بنى ادمين

Bonus Resources: 5 Inbound marketing strategies you should master

2- إعرف الTarget Audience بتوعك:-

  • و ما دام عاوزين نبنى Community يبقى لازم نعرف بالظيط مين الناس الى هنكلمهم امال هنكلمهم على اساس ايه أو بمعنى تانى مين الـIdeal Customer الى احنا بندور عليه؟ ,
  • الIdeal Customer ده مش هيكون أى حد بيحب أو مُهتم بالـProduct بتاعك، ماهى تقريباِ الناس كلها بتحب Apple بس مش كلهم Ideal Customers
  • يعنى مثلا Brand فى Industry العربيات لما دَرس الـAudience بتوعه لقاهم:

1- .عندهم مشكلة مع صيانة عربياتهم

2- بيحبوا الVisuals و الVideos

فاكيد دة هيفرق معاة .. ازاى؟ بأنه هيركّز على Content بتاعه يسهّل و يعلّم الِTarget Audience بتوعه صيانه العربيات ، و ثانياً هيركّز الContent فى شكل الـVideos و الـVisuals ، و بِكده هيكون حل مشكله عند الناس .. فبالتالى هيبقى بدأ يحقق Thought Leadership ، و ده طبعا هيفيدوا بعد كده فى الـObjectives المادية زى الSales!

Bonus Resources:
*
اعرف الBuyer Personas و علّم عليهم دى Article بتكلمنا عن أهم الخطوات علشان تِعرف أكتر عن الـBuyer Personas بتوعك وتعرف تحددهم

* فصص الAudience بتوعك دى ِArticle هتعِلمك ازاى تقدر تعرف معلومات دقيقة و أكيدة عن الـBuyer Personas فى الـFacebook

3- اعمل Content يفيد الناس و يعلمهم اكتر عن مجالك و اهتم بالـ Context :

  • بعد اما عرفنا الTarget Audience بتوعنا و درسناهم هنعرف نِعمل الContent المناسب ليه و هنعرف كمان هنتكلم معاه ازاى (Context)، يعنى كل حاجه بتعملها علشان توصل الـContent بتاعك فى الصورة الصح و بالتأثير الصح، (زى Content Objectives , Tone , Frequency , Type of Content )
  • ولو الـContent والـContext اتظبطوا هيبقى الContent بتاعنا ليه تأثير و هيخلى الناس يتكلموا معاك عليه ، و ساعتها هيبقى واجبنا الـInteractions اللى هيا الخطوة الـلى جاية

Bonus Resources: قواعد الـ Content Marketing الأربعون

4- تفاعل مع Fans و خليك دايما مفيد ليهم قبل ما تكون مفيد لنفسك

  • نيجى بقة على حتة الـInteractions و هيا مهمة جدا و أنت بتبنى Community لأن الناس اللى اتكلمت معاك لو متكلمتش معاهم هيروحوا يدوروا على حد يتكلموا معاه تانى و ده معناه أننا ضيعنا كل الى احنا عملناه!

Bonus Resources:
قواعد الSocial Media الأربعون
“الـSocial Content فى 13 خطوة”

5-استخدم الInsights واعمل Analysis صح علشان توصل لاعلى Organic Reach:-

  • طبعا الProcess دية مش هتوصلك لأعلى Organic Reach من أول مرة و ديه أهمية اخر مرحلة ديه ، انك هتحلل كل الى اتعمل بالنتائج بتاعتة و بعد كده هتعيد Process بعد ما تِعدّل اى حاجة مش مظبوطة عرفتها من الـAnalysis و تـ Analyse تانى و ترجع تِعدّل لحد ما توصل لأعلى Organic Reach

تعالوا بقى نشوف الكلام دة و هوا مطبق عامل ازاى ؟؟ (Case Study)

هنبدأ ونشوف كام صورة كده لـ Facebook Pages مختلفة ..

  1. هنشوف الأول ( Screenshots) للفرق فى الـInteractions على الـPosts لما تكون Posts فيها Content أو Value و لما تكون Promotional (او اعلانات كوبرى),
  2. و بعد كده هنشوف “Maleeka Designs Page” ازاى علّينا الOrganic Reach بالـ Content (سواء Commercial او Interactive )

A- أول مثال لـPage اتصالات مصر:

طبعاً فرق الـInteractions على كل Post واضح

Promotional Posts

كل الموضوع هنا أن هو ده الفرق بين Post بيكلم الناس فى حاجه Social و بين Post بيغرى الناس بحاجه علشان جيوبهم فى الأخر!

B- تانى مثال هى Page سواح :

و هى Community فى مجال السفر و الهدف منه دعم ثقافة السفر، هنلاحظ هنا ازاى بيأثر الـSocial Content فى الـOrganic Reach

ملحوظه:-( Total number of Fans = 11000 Fan )

Social Posts

 

الـPost اللى على اليمين عبارة عن Visual Asset الغرض منه الـInteractions مع الـ Fans ، و الـPost الـ Organic Reach كان اكتر من 90% 😀 ، أما بقى الـPost اللى على الشمال كان عبارة عن Comic الـOrganic Reach بتاعه كان أكتر من 30% .. ده بيفيدنا بإيه؟!
إننا بس لما نِرتب الأولوية للـSocial Content الأول (اللى بيتكلم مع الناس) و بعد كده الـCommercial ، ساعتها الناس هتكون عاوزة دايماً تسمع منك ، ودى الحاجة الوحيده الى تُظبط الOrganic Reach

2- اخر حاجة بقه هى “Maleeka Designs” :

وهى Client لـ Idea Cloud ، هنشوف فرق الـInteractions و الـOrganic Reach بين لما كانت الـPage شغالة Promotions بس و لما ابتدينا نعمل Content (سواء Interactive أو Promotional ) ، ونشوف ده ممكن يفيدنا بايه؟!

(ملحوظه :- Total number of Fans = 820,000 Fan )

=> فى الأول نشوف قبل اما يتعمل Content:-

2

دى صور للPromotional Posts الى كانت بتنزل على الـPage ، الـReach بتاعها كان حوالى 0.5% مع العِلم أن Reach ده مش Organic ، الـPosts ديه كان بيتعمل عليها Campaigns ، بس الفكرة هنا أن الـPosts ديه مفيش فرق بينها و بين الإعلانات (التلفزيون) عشان كدة بتبقى مكلفة جداً و النتيجة بتاعتها مش Effective!

=> نيجى بقى نشوف اخبار الOrganic Reach ايه لما بدأنا نعمل Content:-
هنشوف الصورالى بتوضح الInteractions والOrganic Reach على الـPosts (سواءالـSocial ولا Commercial) بعد لما بدأ يِنزل Content

interactive

لما نلاحظ هنا الـInteractions والـOrganic Reach على الصورة اللى على الشمال هنلاقيه Social Post كان الهدف منه نبنى Community و نتكلم مع الناس فالحمد للّة عجَب الناس و كان الـOrganic Reach بتاعه حوالى 4%(أكترمن ضعف الـAverage) ، اما بقى الصورة الى على اليمين كان الـOrganic Reach حوالى 28% و اللى يعتبر رقم خيالى ( لأن الAverage Organic Reach حوالى 1.5% ) و ده مش سحر ولا حاجة ! ده بس بيثبت أن “الإنه” فى الموضوع هى الـContent و ان هي اسمها” Social” Media” 😉

طيب هل دة معناه أن الـOrganic Reach هيبقى على Social Content بس مش على الCommercial Posts ؟!

تعالوا نشوف حصل ايه فى الOrganic Reach لمل نزلنا Commercial Posts

11169085_10155356394255478_577243071_n

 

نبدا بالـPost اللى على اليمين كان Organic Post متعملش عليه Promotions خالص كان الـReach بتاعة حوالى 3% اللى هوا بردة حوالى ضعف الـ Average Organic Reach ، اما الpost الى على الشمال بردة كان Commercial بس الOrganic Reach بتاعة كان اكتر من 3% 😉 ,

و دة فائدته ايه ؟
انك لما تِكلم عقول الناس قبل جيوبهم و تبنى Community صح ، هيكون الCommunity دة بيحبك ومتابع دايماً كلامك و الأهم هتكون الـAffinity (اللى هيا فى حالتنا ديه قوه العلاقة بين الـ Page بتاعتك و الـ Users اللى فى الـ Community ده قوية جداً ، فبالتالى هيكون الوصول ليهم أسهل و تأثير كلامك هيبقى أعلى(سواء كلامك عن الـProducts بتاعتك أو كلامك فى المجال بتاعك ) و أوفر كمان (Organic Reach)!

تِفتكر أنت الـOrganic Reach ممكن يبفيدنا بايه كـ Business ؟

Zuckerberg-quote

فى الأخر أحب أقولكم أن الـUpdates اللى بتتعِمل كل شوية ديه ليها اهداف معينة ، فى رأى شايف انها علشان تجبر الناس تدفع فلوس زيادة (رأى يحترم) فبالتالى الـ Business هتركزعلى انها تجيب فلوس اكتر علشان توصل لناس أكتر يا اما هيسيب الـFacebook لو مش معاه فلوس!

اما بقه الرأى التانى “اللى من وجهة نظرى المتواضعة” أوقع ، أن كل ما الـFacebook كِبر ، و كل ما Pages الـ Business كِترت، الContent بيزيد كل يوم عن اللى قبله، الـ News Feed هيبقى مكان أغلى ـ و بالتالى التعديلات ديه هتفضل مستمره و هدفها الأول الـUsers يفضلوا مبسوطين و بيحيبوا الـFacebook .

“Our goal is always to provide the best experience for the people that use Facebook”

Facebookforbusiness.com

يبقى الفيصل الوحيد فى الموضوع هوا الناس “الـUsers” عايزين يشوفوا ايه؟ ، يبقى احنا لما نرتب أولوياتنا و يبقى أولها الناس و بعد كده اى حاجه تانيه مش محتاجين ساعتها نقلق ولا من الـ Updates و لا على الـOrganic Reach، لأن ساعتها هيكون هدفنا الأول هوا هوا هدف الFacebook 😉 ، أو بمعنى تانى أن الطريقة الأمثل دلوقتى للـFacebook أننا نتعلم نعمل Social Content ازاى ، ونعرف هنوصله ازاى للناس كمان!

Mootaz Mekky

خُلاصة القول فى الـ fund و سنينه

خُلاصة القول فى الـ fund و سنينه

كل  اللي بيتقال “واللي ما بيتقالش” فى تمويل مشروعك

قبل ما تقرأ ! تقدر تفتكر كام مرة حد قالك معلومة و أنت تجاهلتها إما لانك نسيتها او مقتنعتش .. وبعد ما خسرت وقت و مجهود وفلوس اكتشفت ان المعلومة دي كانت صح؟ كتير أنا عارف .. كلنا كدا، المقال ده الأول في سلسلة مقالات مبنية على دراسة و تجربة  ناس كتير مشيوا قبلك -أو زيك- فى موضوع الـ fund ونجحوا . فارجوك اوعى تتجاهله .. لان الخسارة في الموضوع ده بالذات مؤلمة و الحياة أقصر من انك تضيع وقت في تجارب مؤلمة زي دي

معلش المقدمة تقيلة بس كان لازم تتقال 🙂

 

فى مصر مفيش أكتر من الحلول المبتكرة لمشاكل المجتمع زى التعليم، البطالة، الصحة، إعادة التدوير، المرور و مشاكل تانية كتير ليها حل فى عقول شباب يقدروا يغيروا حياة الناس والمجتمع للأحسن لكن مشاريعهم بتقف أو يمكن مبتبدأش أصلا و بتبقى مجرد مشروع تخرج أو بحث اتعمل لتحصيل درجات وبعدين اترمى فى أدراج الجامعة، أو فكرة مطرقعة فى ساعة صفا حكاها صاحبها لأصحابه فى قعدة و اتحمسوا و بدأوا فى دراسة امكانية تحويلها لواقع و بعدين وقفوا، وعلى مستوى أكبر ممكن مشروع ضخم اتعمل عليه بروباجاندا كبيرة فى كل وسائل الإعلام و بعدين وقف لأن ميزانية الدولة لا تحتمل… كلهم بيقفوا عند عائق الفلوس، أو بمعنى أصح أن مفيش فلوس!

الفلوس هتحتاجها أكيد علشان تشتغل على فكرتك المطرقعة أو حتى كنت هتبدأ مشروع تقليدى اتهرست فكرته 300 مرة، فى الحالتين هتحتاج يبقى عندك شوية فلوس، بس فى حاجة محتاجين نتفق عليها هى أنك هتبدأ مشروعك على أى حال حتى لو ممعاكش ولا جنيه… ازاااى يا جدع ؟! هقولك  بس اصبر على رزقك.

الـ Entrepreneurship بحسب تعريف Howard H. Stevenson يعنى مطاردة الفرصة من غير التُقيد بالموارد المتاحة يعنى الطبيعى انك هتكون محتاج؛ مش بس محتاج فلوس، أنت لوحدك وعندك فكرة، محتاج فريق، و تجهيزات، و معدات، و دعاية، و حاجات كتير منها الفلوس. متتخضش لأن الطبيعى أن مش هيكون عندك كل ده و اكيد حاجة منهم هتبقى ناقصة.. و الـ blog post ده معمول مخصوص علشان يجاوبك على الأسئلة اللى بتدور فى بالك عن التمويل و ازاى تجيب فلوس تمول بيها الـ startup بتاعتك.

بس قبل ما أجاوبك على سؤال “أجيب فلوس منين ؟” هحتاج ان أنت نفسك يكون عندك إجابة لسؤال “عاوز فلوس ليه؟” : هعمل مشروع.. مشروع ايه ؟ وهتعمل فيه ايه ؟ منتج ؟ خدمة ؟ طيب هتنتجهم ازاى ؟  و مين اللى هيستعمله ؟ و هتوصل له ازاى ؟ و فين هيكون مكان مشروعك أصلا ؟ و بعد كده كام ؟ مش بس محتاج كام لأ قبلها هتنتج كام وحدة من الحاجة اللى أنت قلت هتنتجها ؟ و هتبيعها بكام ؟ وأخيرا هتحتاج كام علشان مشروعك ده ؟! ده تقريبا كان أول درس فى الكلية اللى مكملتهاش، تحديدا مادة Microeconomics كان The Four Basic Economic Questions بس زى ما شفتم مبقوش مجرد أربع أسئلة.. كتروا يمكن بسبب عدم تحديد النسل 🙂
كل دى حاجات المفروض تكون عارفها عن مشروعك قبل ما تبدأ تتكلم فى فلوس مع مستثمر، او حتى كنت أنت اللى هتدفع و أحسن طريقة لتنظيم اجابات الأسئلة دى و اللى هتبقى زى إطار عام لمشروعك أنك تعمل Business Model اللى ممكن تعرف عنه من هنا و لو حابب تتعلم ازاى تعمله لمشروعك ممكن تقرأ كتاب Business Model Generation ، وبعد ما تخلص البيزنس مودل و تحسب تكاليفك سواء كانت تكاليف للمكان أو الناس  اللى هتشتغل أو للحاجات اللى محتاج تشتريها علشان تبدأ و لنفترض انها طلعتلك رقم ب 5 أصفار أو أكتر أو حتى أقل، هتجيبه منين  ؟!

لو رحت لمستثمر بفكرتك و هى لسه مجرد فكرة هتسمع كلام بمعنى “الجرأة حلوة.. الجرأة حلوة مفيش كلام بس أنت لسه أخضر”

5 طرق عشان تقدر تمول مشروعك :

1- Bootstrap your startup:

يعنى تبدأ مشروعك من غير أى تمويل خارجى و علشان تقدر تعمل كده محتاج تركز فى البداية على الأنشطة اللى بتحقق دخل بسرعة بحيث تقدر تعتمد عليها فى تمويل باقى أنشطتك و لنفترض أنك Software House لسه بتبدأ ممكن تخلى جزء من الفريق يشتغل على تقديم خدمات بشكل مباشر لعملاء يدفعوا رقم ظريف ( كافي ) لتغطيه  تكاليفك الشهرية فى حين أن باقى الفريق شغال على تطوير منتجاتك الأساسية اللى بسببها عملت ال startup.

الـ bootstrapping ممكن يتم بأكتر من شكل زى :

  • Owner Financing :

    يعنى تدفع من جيبك و على قد لحافك مد رجليك.. مش محتاجة شرح دى.

  • Sweat Equity :

    وده المسمى الأجبنى للمشاركة بالمجهود يعنى بدل ما أنت لوحدك هتجيب مستثمر يدفع فلوس الفلوس هتروح فى مرتبات لفريق العمل حاول تجمع فريق العمل و تدفع لهم النسبة اللى كنت هتدفعها للمستثمر و فى الحالة دى لازم تختار الفريق اللى مينفعش تبدأ من غيره و يكون مغطى الحاجات الأساسية اللى مش هيقوم المشروع من غيرها و تتفق معاهم على نسبة بعد ما تقنعهم بأهمية المشروع  و حجم الـ opportunity و مستقبل المشروع و المستقبل اللى مستنيهم هم شخصيا لما يشتغلوا عليه.

  • Minimization of Accounts Payable :

    يعنى تقلل المصاريف على قد ما تقدر و تتجنب تماما ً اى مصاريف ملهاش لازمة و تدفع بس فى الحاجات اللى مينفعش تتعمل من غير فلوس و لما تقرر تدفع يبقى تجتهد و تجيب أقل سعر ممكن من غير ما تتنازل عن الجودة أو مواعيد التسليم و ده يخليك تبدأ بدايات صغيرة و على مراحل أصغر حتى مما أنت مخطط بس هتسهل عليك حاجات كتير بعدين.

  • Delaying Payment :

    ممكن برده تشترى و تدفع حين ميسرة أو زى ما بيقولوا “بالآجل” و ده هيخليك تاخد الحاجات اللى أنت محتاجها و متعرفش تشتغل من غيرها و تدفع لما يبدأ مشروعك يحققلك دخل و فى بعض المشاريع يكون الدخل ده ناتج عن بيع البضائع اللى أنت اشتريتها بالآجل يعنى عملت المشروع و بعت و اشتريت من غير فلوس أصلا.

  • Subsidy :

    – نحن (فى الحالة دى) startup تعيش على المعونات 😀 –
    ببساطة ممكن تبدأ من غير فلوس لو مشروعك له غرض تنموى فتجيب منحة أو إعانة مالية من مؤسسات المجتمع المدنى المهتمة بقطاع الأعمال او بمعنى أصح قطاع التنمية اللى بيشتغل فيه مشروعك و دى بتكون منح لا ترد و بيكون فى مراقبة على صرف الفلوس دى علشان الجهة المانحة تتطمن انك صرفت الفلوس بحسب الاتفاق اللى ما بينكم.

  • و ممكن عن طريق القروض الحسنة (interest-free loans) و ده ممكن تشوف حد من أصدقائك او قرايبك تقنعه يسلفك بس نصيحة متقولش له ان الفلوس دى هتروح فى مشروع و إلا مش هيديلك حاجة.
  • و أخيرا مسابقات ريادة الأعمال و تحديات الابتكار و مسابقات ريادة الأعمال المجتمعية اللى ممكن تشارك فيها بفكرتك و لو كسبت هتحصل على مكسب مالى و حتى لو مكسبتوش هتكسب علاقات مع عملاء محتملين ممكن تبيع لهم مقدما أو شركاء أو ناس تقدم لك تدريب و استشارات تساعدك فى البداية.

 

مع أن الإعتماد على التمويل الذاتى ممكن يخليك تاخد وقت أطول فى النمو الطبيعى بدون اى مساعدات خارجية إلا أنه فى رأيى أفضل لأنك لما تتأخر شوية أحسن ما تجيب تمويل و تخسره بسبب أنك مش مؤهل كفاية، و لأن الطريقة دى بتخليك محافظ على كل أسهم مشروعك لنفسك و لشركائك المؤسسين و ده مش بس مهم من الناحية المادية لأ كمان مهم علشان يبقى عندك حرية مطلقة فى اتخاذ القرارات فتعمل اللى أنت عاوز تعمله و متعملش اللى أنت مش عاوزه من غير ضغوط من المستثمرين ، و فى حاجة تانية مهمة هى أن غرض مرحلة الـ startup نفسه هو التعلم فأنت لو عندك موردين بس هم دماغك و وقتك هتستغلهم الإستغلال الأمثل و هتتعلم حاجات كتير علشان تقوم الشغل و ده مش هيحصل أو هيحصل بمعدل أقل بكتير لو عندك fund لأنك هتوزع اهدافك على مورد تقدر تستهلكه الى جانب الدماغ و الوقت.

الـ bootstrapping حلو بس لو معرفتش تعمله ؟!

2-المقايضة 😀 :

هنا يجى دور الشراكات التجارية اللى بتمكنك تشترى اللى أنت عاوزه من غير ما تدفع.. ببساطة أنت عاوز تصنع عدد معين من الوحدات من منتج ما و لسه بتبدأ على صغير و ممعاكش فلوس تجهز مصنع ده غير أن معندكش القدرة على تسويق منتجاته بكامل طاقته الإنتاجية فضلا عن إدارة الحجم الكبير ده من العمليات، فهنا يبقى الحل إنك تروح لمصنع موجود و مش شغال بكامل طاقته و تتفق معاه أنك هتشترى الخامات و تستغل الوقت و المعدات اللى هو على كل حال دافع فلوسها من غير أى إفادة و تصنع عنده و تتشاركوا فى الربح.

و بصورة أبسط شوية أنت نفس الـ Software House اللى اتكلمنا عنه فوق و الفريق بتاعك كله مبرمجين و مصممين و معندكش حد يعمل تسويق أو مبيعات و بدل ما تعين حد و تتفق معاه على مرتب او تعين حد و تدفعله equity ممكن تروح لشركة تسويق و تتفق معاهم على نسبة هتدفعهالهم من المبيعات اللى هم هيعملوها من الـ software بتاعك ، و الشكل الأخير للشراكات التجارية هو التبادل حاجة كده زى “علمنى عربى و أعلمك ألمانى موهامد” 😀

يعنى ممكن مثلاً IdeaCloud اللى هى الشركة الأم لـ School of e-Marketing و منبع اللى هى الشركة الأم ليا أنا شخصيا 🙂 يعملوا اتفاق تبادلى أن منبع هتعمل لـ ideacloud التصميم و البرمجة لموقع هم محتاجينه سواء لهم فى واحد من مشاريعهم  التسويقية أو التعليمية ،أو لعميل من عملائهم .. و فى المقابل ideacloud هيعملوا لمنبع حملة تسويقية لواحد من مشاريع منبع اللى بتعملها بغرض توفير بيئة عمل فعالة لمستخدم الإنترنت العربى معتمدة بشكل كامل على الحلول التقنية.

3- The 3Fs (Family, Friends, and Fools) :

لو مقدرتش تعمل تمويل ذاتى و مقدرتش برده تعمل شراكة تجارية ولا يهمك ؛ فى حالة أنك محتاج رقم صغير على قد زقة لمشروعك ممكن تقنع أهلك أو أصحابك أنهم يشاركوك و بيبقى الدافع اللى عندهم هو الثقة فيك أو أنهم شايفينك الشاب المطرقع اللى فى العيلة أو الشلة و هيكون لك مستقبل و عاوزين يشاركوك فيه ، و هنا بييجى دورك فى أنك تقنعهم بخطة واضحة و لو بدائية وتحطلهم نسبة معقولة وان شاء الله يقتنعوا بعد شوية مزاولة مضطر تتحملها خصوصا من أهلك.

4- الـ Crowdfunding :

و ده باختصار انك تحتاج فلوس لشركتك فتروح لواحدة من منصات التمويل الجماعى المشهورة و تطلب تمويل لمشروعك  بعد ما تقنع الجمهور بأهمية مشروعك المبتكر و ازاى هيساهم فى تغيير العالم أو هيخلى حياة الناس أسهل فيقتعوا و يدولك 5 دولار، أو 10 أو 100 بحسب الخطط اللى انت هتحددها و المقابل بيكون ب 3 أشكال :

  • Crowdfunding vs Loan:

    و هنا كأنك بتاخد قرض تقليدى لازم ترجعه بس الفرق بين طريقة الإقتراض دى و طريقة الاإتراض من البنك أن البنك بيبقى كيان بيدفعلك الرقم اللى أنت طالبه أما هنا بيبقى مجموعة ناس بيدفعوا اللى يقدروا عليه، لكن عامة بلاش الطريقة دى لسببين الأول هو أن ساعات بيبقى فى فوائد و الثانى أنك مضطر ترجع القرض حتى فى حالة الخسارة إلا فى حالة الـ forgivable loans و اللى بترجع الفلوس فى حالتين فقط أنت بتختار واحدة منهم الأولى أن المشروع يبدأ يحقق دخل و التانية ان المشروع يبدأ يحقق صافى ربح.

  • Pre Sales:

    لنفترض أن المنتج بتاعك ب 100 $ و تكلفته عليك 50 $ فأنت ممكن تعمل حملة تمويل جماعى و تقول أن اللى هيديلك 60 $ هتديله عينة من المنتج بتاعك بس بعد 3 شهور مثلا و فى الحالة دى اللى دفع لك الفلوس مستفيد أنه حصل على المنتج بأقل من سعره الحقيقى فى مقابل الانتظار، و أنت استفدت انك بعت المنتج لعدد مش قليل من الناس فحققت ربح و الأهم من كده انك أثبتت أن فى ناس محتاجة المنتج بتاعك فهنا تقدر تروح لمستثمر و اأت متطمن و تعرف تتفاوض معاه.

    طيب فى حالة أن واحد عاجبه الفكرة بتاعتك بس مش عاوز يشترى ؟! مثلا مش محتاج المنتج بس مقتنع بيه ؟! أو مش قادر يدفع ال 60 $ اللى أنت طالبهم فى مقابل المنتج ؟! هنا ممكن تديله هدية رمزية زى أنك تكتب اسمه فى صفحة شكر على موقعك أو أنك تعمل له T-Shirt أو أى حاجة تعوضه عن المبلغ اللى دفعه لك ولو كان دولار واحد بس.

  • و أخيرا فى الـ Investment Model :

    الـ Crowdfunding vs Equity يعنى انك ببساطة بتقدم مشروعك و خطة العمل بشكل كويس و الناس بتشترى أسهم بقيم أنت محددها كأنه اكتتاب عام فى البورصة بس بصورة مش رسمية.

5- الـ Angel Investors :

و دول أفراد عندهم شوية فلوس فايضة عن احتياجهم فقرروا يستثمروها، ممكن يكون جاركم أو والد صاحبك أو حد قريبك من بعيد أو صاحب والدك و فى منهم ناس محترفين الاستثمار بقى شغلتهم بعد ما جمعوا قرشين فانت محتاج تدور على التجمعات المحلية للناس دى و تعرض عليهم مشروعك و تتفاوض معاهم و ربنا يوفقك.

فى هنا شوية ملاحظات محتاج تكون واخد بالك منها كويس جدا قبل ما تفكر فى التمويل و هى :

  • مفيش فكرة تساوى مليون جنيه.. بس فى مشاريع تساوى مليارات، فكرتك قيمتها الحقيقية مش هتبدأ تزيد إلا لما تبدأ تشتغل عليها، ولو رحت لمستثمر بفكرة هيدفعلك ما يساوى مجهودك فى الفكرة و أكتر شوية (ده بفرض انه اقتنع بالاستثمار فى أفكارك) لكن لو رحتله و فكرتك دى حولتها لمنتج هيقدرك أكتر و هيدفعلك رقم أكبر على قد مجهودك فى انك تحول الفكرة لحاجة ملموسة، أما لو رحتله و المنتج ده فى ايد الناس و لو على سبيل التجربة يعنى مدفعوش أى حاجة هنا يبقى فرصتك معاه اكبر و الرقم اللى تقدر تتفاوض فيه أكبر، و أخيرا لو المنتج ده بيبيع و بيحقق ربح أو على الأقل دخل هنا تتفاوض و أنت متطمن لأن المستثمر دوره أنه هيساعدك تكبر البيزنس مش هيبنيه من الأول و ده يخلى لك الـ upper hand فى المفاوضات… و خليك فاكر الجملة العبقرية لـ Nolan Bushnell مؤسس شركة أتارى :
    “Everyone who’s ever taken a shower has an idea. It’s the person who gets out of the shower, dries off and does something about it who makes a difference.”
  • متطلبش من حد يمول مشروع أنت نفسك مصرفتش عليه من فلوسك، يعنى لو أنت مش واثق فى مشروعك ازاى تقدر تطلب من حد تانى يثق فيه ؟! لازم تكون صرفت من معاك على مشروعك حتى لو مش فلوس و كان كل اللى صرفته وقت بس، المهم حاجة تثبت بيها لنفسك قبل المستثمر أن عندك استعداد تضحى باى حاجة تملكها علشان خاطر مشروعك.
  • لما تروح للمستثمر اتكلم معاه بالأرقام مش كلام عايم وطموحات غير مدروسة علشان على الأقل يسمعك باهتمام، و بالمناسبة هو نفسه بيبقى عارف أن الارقام دى مش هتتحقق ممكن أقل ممكن أكتر لكن أنت محتاج حاجة تقول انك فاهم اأت هتعمل ايه مش طلعت فى دماغك فكرة و هتنفذها بأى شكل صح او غلط مش مهم طالما فى اللى يدفع و أنت مش خسران!
  • المستثمر لو حط فلوسه فى البنك هياخد عليها فائدة 10 % تقريبا – وبدون الدخول فى مشروعية فوائد البنوك – لأن بعض الناس مش هيكون فارق معاها لأكتر من سبب أهمها الأمان يعنى هو مع البنك مستحيل يخسر فلوسه لكن معاك فى احتمالية لخسارتها و الاحتمالية دى ساعات بتكون كبيرة فلازم يكون فى تعويض عن المخاطرة اللى هياخدها فى مشروعك بتحويشة العمر أو دهب المدام أو شقا الغربة بأنك تديله ربح عالى و الربح ده أكيد مش هتحدده له لكن هتحاول تتوقعه بدقة من خلال الـ business plan.
  • وعلشان تبقى أنت و المستثمر متطمنين و كل واحد ضامن حقوقه و متسيبهوش مجال لأى خلاف فى المستقبل محتاج توثق اتفاقاتكم حتى لو كان شريكك الممول ده والدك، العقود مفيش طريقة أحسن منها لاثبات حق الطرفين و علشان كده هتحتاج محامى شاطر يكون مش مستفيد منك أو من شريكك و يصيغ بنود اتفاقكم بشكل قانونى و لو هتسجل الشركة بشكل رسمى هتحتاج كمان محاسب قانونى.

6- Venture-capital Investors :

و أخر طرق التمويل هم الـ Venture-capital Investors ودول مستثمرين محترفين جدا بيستثمروا فلوسهم فى شركات أثبتت نجاحها فى السوق و عندها مبيعات و استقرار و جاهزين للتوسع بعد ما بقى عندهم proven business model و الاستثمار بتاعهم بيكون كبير مبتسمعش فيه رقم أقل من مليون و بالتالى الـ venture capital مش اختيار قدامك فى تمويل الـ startup بتاعتك فى بدايتها بس ان شاء الله تبدأ بأى طريقة من اللى فوق و ربنا يوفقك و توصل للـ venture capital و تاخد التمويل المحترم اللى يكبر شركتك ووقتها تكتبلنا قصة نجاحك علشان نتعلم منها.

دلوقتى فى سؤال مهم : أدفع للمستثمر نسبة كام ؟!  خلينا الأول نسأل سؤال أهم.. مين محتاج مين أكتر ؟ المستثمر و لا مؤسس المشروع ؟! الإجابة :على حسب المشروع نفسه.

لو هتعمل مصنع/ مطعم/ مدرسة/ محل/ .. المشروع مش هيتعمل من غير فلوس و بالتالى أنت لك حصة صغيرة جدا مقابل الإدارة و الميزة التنافسية اللى أنت بتقول انها عندك و هتميزك عن المنافسين بالإضافة لنسبة مساوية لحصتك من رأس المال و اللى ممكن تكون صفر لو أنت مش دافع حاجة أصلا (ده بفرض انك لقيت اللى يشارك فى حاجة كده أنت مش دافع فيها.. بس ليه لأ؟)

أما لو بتعمل software او magazine أو شركة media production أو consultancy agency أى حاجة معتمدة فى الأساس على الناس و هم رأس مالها الحقيقى و يقدروا يشتغلوا من غير فلوس أصلا صحيح شغلهم هيبقى أقل و مكسبهم هيبقى أقل بس هنا الفلوس اللى هتيجى من المستثمر هتكبر البيزنس بس مش هتخلقه من الأول … أعتقد دلوقتى بقى عندكم رد للسؤال بتاع مين محتاج مين اكتر.

نيجى بقى للنسبة .. فى البداية خلينا نتفق أنك عاوز تدفع أقل نسبة بأكبر رقم من الفلوس و فى نفس الوقت المستثمر عاوز ياخد أكبر نسبة بأقل رقم من الفلوس يدفعه .. c’est la vie 🙂

وبالتالى الموضوع معتمد بشكل كبير على مدى شطارة كل طرف فى التفاوض خصوصا لو بتعمل شركة جديدة فأنت محتاج تعمل توقع لدخل الشركة دى لـ 3 سنين  وتتفاوض على نسبة من الشركة اللى بتكسب الرقم اللى أنت حددته ده  مع الوضع فى الإعتبار توفير دافع مغرى للمستثمر انه يتحمل معاك المخاطرة و ميحطش الفلوس فى البنك و برده تحط فى اعتبارك الشركات اللى زيك لما بتتأسس بياخدوا تمويل مقابل نسب شكلها عامل ازاى وممكن تقيس على النسب اللى بتاخدها ال incubators مقابل المبالغ اللى بيدفعوها بس خد بالك أن المستثمر هيدفع فلوس زيادة مقابل أنه مش هيوفرلك المزايا اللى بتوفرها الـ incubator زى التدريب و العلاقات و هيوصلك لعملاء كبار يعنى كل اللى هيعمله هيديلك فلوس و بس أو يدفع نفس الرقم اللى بتدفعه الـ incubator فى مقابل نسبة أقل و هكذا.

أخر حاجة فى موضوع النسبة سيبك من العرف بتاع 50 : 50 أو 60 : 40 لأن ممكن المستثمر يبقى له 15 % مع انه دافع مليون جنيه فى شركة فى حين أن نفس الرقم ده فى شركة تانية هيجيبله 80 % بس  مربط الفرس مش فى النسبة نفسها قد ما هى نسبة من أيه ؟! 15 % من شركة هتكسب 50 مليون جنيه فى 3 سنين ولا 80 % من شركة هتكسب بس 5 مليون جنيه ؟! تحديد النسبة أولا و أخيرا معتمد على طبيعة الشركة و مكسبها المتوقع و مؤسسها بيمتلك أيه من مقوماتها و مدى احتياجه للتمويل و قدرته على الشغل من غيره و فين نقطة قوته اللى تخلى المستثمر يحط معاه الفلوس دى ميعملش المشروع بنفسه و يجيب حد بنفس مؤهلات صاحب الشركة و ساعات أحسن يبقى مدير للشركة دى بمرتب محترم و يبقى  المستثمر المالك الوحيد للشركة.

……………………………………………………………………….

كل اللى فات ده الكلام عن التمويل من أفراد.. فى تمويل تانى تقدر تجيبه من شركات و لو ركزت فى الكلام اللى فوق هتلاقينى قلتك كلمة Incubator أو Accelerator و دول الفرق بينهم بيكون فى المدة و طبيعة الخدمات اللى بيقدموها للـ startups و التدخل فى الإدارة و مقدار التمويل المدفوع و النسبة اللى بيحصلوا عليها فى المقابل لكن عامة الاتنين بيقدموا لك خدمات زى التدريب و الإرشاد و متابعة أفكارك و خططك و تنفيذها و بيساعدوك فى حاجات كتير خاصة بالشغل و بيوفروا لك بعلاقاتهم معلومات أنت صعب جدا توصل لها لوحدك و بيوصلوك بناس أنت محتاجهم وصعب توصلهم لوحدك ساعات بيبقوا عملاء كبار أو شراكة مع شركات كبيرة هتزقك زقة محترمة جدا فى الأول .. لو أنت مهتم بالحاجات دى دور على الـ incubators و ال accelerators فى بلدك و المهتمين بمجال شغلك و روح قدم فى واحدة من جولاتهم اللى بيختاروا فيها عدد محدود من وسط مئات الـ startups  بيقدموا لهم لكن نصيحة متروحش لهم فى حالة انك عندك خبرة و علاقات و معاك فريق عمل قوى وتقدروا تصبروا على البيزنس بتاعكم شوية لحد ما يقف على رجله و ده لأنهم بياخدوا نسب كبيرة فى مقابل مبالغ صغيرة جدا و بعضهم بيشترط الحفاظ عليها بمعنى انها متقلش مع زيادة الاستثمار و أى مستثمر جديد نسبته هتتخصم من نسبتك لوحدك.

لو لاحظت أنى حطيت لك حاجات تاخد بالك منها تضمن بيها للمستثمر حقه و أنت كمان تبقى ضامن حقك لما الاستثمار يكون من أفراد و قبل ما ابدأ اتكلم عن شركات الاستثمار فده لسبب واحد هو أن الشركات دى بتعرف إزاى تضمن حقوقها كويس و مش هتدخل معاك فى شراكة إلا بشروطها بس الرقم اللى بيعرضوه بيبقى كويس جدا و بتبقى باكدج take it or leave it.

ولو لاحظت برده انى مجبتش سيرة البنوك كطريقة من طرق التمويل فأنا فضلت أقولك السبب فى الاخر.. الحقيقة فى سببين:
*أولهم: أنك لسه بتبدأ حياتك العملية فخليك فى الحلال أضمن و بلاش تبدأ بقرض بفائدة حتى لو فوائد البنك أرخص لك من النسبة اللى هتدفعها لمستثمر أصل الرزق مش بالرقم..
*السبب التانى: هو أن البنك مش هيشاركك المخاطرة فأنت لو كسبت أو خسرت هتدفع القرض و الفائدة و ده تعجيز لك و ممكن يخسرك سنين من عمرك أما المستثمر فزى ما هيشاركك الربح هيشاركك الخسارة و ده مش معناه خالص انك تستسهل طالما مش فلوسك… محدش محتاج يفكرك أنك قبل ما تدخل خطوة الاستثمار دى لازم تكون عارف تبعاتها و انها مسئولية فى الحفاظ على فلوس غيرك اللى دفعهالك لمجرد ثقته فى شخصك أو ثقته فى فكرك و بعضهم زى ما حصل معايا قالها ى بالنص: “أنا لو مش هكسب حاجة يهمنى أنى أساعد غيرى يحقق حلمه و الـ business plan طلبتها منك علشان أراجعهالك أنت مش ليا” ، لما تشوف أنت الرقى ده فى التعامل من مستثمر ميعرفكش أصلا محتاج تكون حاسبها صح قبل ما تخاطر بفلوس غيرك و حاول تتلمس فى نفسك الامانة اللى تخليك قد ثقة الناس فيك و على الناحية التانية تكون واثق من المشروع و واثق أنك هتحارب علشانه و هتضحى لدرجة انك تخاطر فيه بفلوسك الشخصية حتى لو هم كل اللى معاك و حتى لو خسرت مش هتكون دى النهاية، هتحاول تانى و تالت و عاشر و تدرس أسباب الخسارة و تعالجها لحد ما تقف على رجليك و تكسب أنت و شركاءك.

هل ده معناه انك متروحش للبنك أو أنه البنك ملوش لازمة ؟! لأ طبعا أنت لازم تروح للبنك و  كمان تختار أخر بنك ممكن يمولك، بنك احتمال انه يمولك 0 % و تروحله تعرض عليه المشروع و تمشى فى الـ process العقيمة بتاعتهم و ادعى ربنا أن اللى يناقش مشروعك حد زى مدير المشاريع اللى قال لعامر شريكى (بكل ثقة) عن مشاريع الـ IT “أنها كانت موضة و خلصت و لو فكرت تفتح صيدلية (بما أن عامر أصلا صيدلى) ابقى تعالى و هديلك قرض =D ” روح للراجل ده و خليه يناقشك فى مشروعك و اعمل عبيط و سيبه يتكلم واسمع له باهتمام أسباب رفض البنك (الرفض اللى أنت أصلا متوقعه) لتمويل مشروعك لانه هيطلع لك كل العيوب المنطقية و اللا منطقية فى مشروعك و اللى هتتسأل فيها اكيد لما تتكلم مع مستثمر أيا كان مستوى المستثمر اللى اخترت تتكلم معاه فلما يسألك فى حاجة تبقى عارف و متوقع و محضر له إجابة، هتلاقى فى كلامه مشاكل حقيقية سواء فى مشروعك نفسه او فى طريقة عرضه اشتغل عليها و صلحها، و هتلاقى كلام ملوش لازمة بس احتمال تسمعه من نوعية معينة من المستثمرين (خصوصا قرايبك) فهتبقى عامل حسابك.. و بعد ما ربنا يكرمك بتمويل مشروعك ممكن تبقى تروح تعمل الحساب اللى هتسجل بيه الشركة فى البنك ده علشان متبقاش ضيعت وقتهم ببلاش.. هم برده أفادوك.

ودلوقتى  بعد ما ربنا كرمك و جبت تمويل مشروعك بأى طريقة من اللى فوق فى حاجة محتاج تفضل تفكر نفسك بيها كل شوية، و هى أن التمويل مش كل حاجة ومش معنى أنك جبت فلوس يبقى أنت كده نجحت، التمويل خطوة هتسهل عليك باقى الخطوات الجاية، و ممكن تصعبها لو استسهلت و بقيت تصرف من غير حساب، المستثمر فى النهاية مستنى منك نتيجة، أرباح ترجعله، قيمة إرتفاع قيمة أسهمه، محتاج يحس أنه فعلا أحسن الاختيار لما استثمر فى حلمك.

قبل ما نختم المقال ده محتاج أقولك حاجة صغيرة : المستثمر فى الغالب مش بيستثمر فى شركة لو مشروع قد ما بيستثمر فيك أنت شخصيا، فحاول قبل ما تطلب من غيرك الاستثمار فيك و فى أفكارك أنك تستثمر فى نفسك و تتعلم لأن التعليم هو أكبر مكسب هيعود عليك فى حياتك و شغلك و يمكن ده السبب اللى خلانى مكتبش list بالناس اللى ممكن تمولك بس حطيتلك أنواعهم علشان تتعلم أهم مهارة و هى البحث اللى من خلاله هتوصل لأى حاجة أو حد أنت عاوزه، و لو وقفت معاك حاجة بعد البحث هكون سعيد لو تواصلت معايا و إن شاء الله أقدر أساعدك.

فى المقال اللى جاى هنتكلم بالتفصيل عن النموذج المفضل ليا شخصيا فى تمويل الشركات الـ crowdfunding و ازاى أنا طبقته فى منبع فى تمويل واحد من مشاريعنا و هيبقى فى case studies تانية عن شركات جوا و برا المنطقة العربية و ازاى تخلى الـ fund يجيلك لحد عندك من حيث لا تدرى مش أنت اللى تجرى وراه.

ولو عندك أى سؤال ممكن تكتبه  في Post  على الـfacebook  بالـHashtag  ده  #الشركة_لو_عطشانة  وانا هرد عليك في اقرب وقت 

Ahmed Ragab

الـ Email Marketing .. الـ Tool المهضوم حقها

الـ Email Marketing .. الـ Tool المهضوم حقها


المهضوم حقها Toolالـ Email Marketingالـ

لو انت شغال فى الـ online marketing أو بتفكر تشتغل فيه أو حتى عندك startup و لسه هتبدا يبقى لازم تتقابل مع الـ Email Marketing ، و ده لكذا سبب زي :

1- فيه 3.02 مليار واحد عندهم email من أصل 3.08 user بيستخدموا الـ Internet أصلا ، و فيه 91% من الـOnline Consumers بيفتحوا الـMail بتاعهم يومياً

2- هيحققلك ROI عالى جدا ( كل دولار هيجيبلك 44 .45 دولار ) بس ده لو استخدمته صح

3- بيقولك فيه 73 % من البشر بيفضلوا أن الـPromotional Content يتبعت لهم على الـmail مش من خلال الـsocial media

فلك أن تتخيل اد ايه انت خسران لو مش حاطط الـ Email Marketing ضمن الـ Marketing Strategies بتاعتك  !

*ملحوظة : الارقام اللي فوق دى من موقع Exact Target

 

الـEmail Marketing فى مصر القريبة 😀

برغم Hن الـEmail من أقدم طرق التسويق اللى فى تاريخ الـ Internet إلا انه فى مصر مضروب بالجزمة و ده بيرجع لكذا مشكلة ..

مشكلة 1 : الشعب المصرى

تفتكر كام واحد من الشعب المصرى بيستخدم الـmail بتاعه ولا كام واحد اصلا بيفتحه و بيفتحه كل ادد ايه ؟

ثقافة الـemail لسه جديدة ع الشعب المصرى ( من مستخدمى الـInternet )  برغم أن كل واحد عنده mail , بس للأسف الاغلبية العظمى بيعمله عشان يـsignup بيه على الـ Social networks وخلاص.

طب اعمل ايه عشان احل المشكلة دى ؟!
هو مفيش حل واضح للمشكلة دى لأنها حاجة فى الـculture بتاعتنا بس ممكن تحاول تعالجها على قد ما تقدر… ازاى بقا ؟

المفروض فى الـcontact form تقوله انك عايز الـmail الرسمى بتاعه ، او اللى بيفتحه دايما ، و مفيش مانع لو سألته بيفتحه كل ادد ايه ، و ابقى خد Account الـfacebook عشان لو الـmail لا سمح الله كان مش شغال او مابيدخلش عليه …  فتقدر تبعتله POC معينة و تشوف لو استجاب معاك تقوله ان باقى الـ Content هتتبعت له على الـmail بتاعه و أنت و شطارتك بقا شوف هتقدر تخليه يستنى الـmail اللى هتبتعته ولا لأ !

مشكلة 2 : الـEgyptian marketer  

للأسف فيه marketers  كتير بيستخدموا الـemail marketing فى الـstrategy بتاعتهم كده و خلاص من غير أى objectives واضحة :/  ، أهم حاجة عنده انه يبعت offers للـcustomers بتوعه و خلاص !

طبيعى جداً الـcustomer تقفل منه و تكرهه لأنها كل ما تدخل على الـmail بتاعها تلاقى offers بس و بكده هو خسر customer بيحبه ( ده ع فرض انه معاه data لناس مهتمة بيه جدا ) و ضيع من ايده كنز لا يُقدر بثمن .

كمان فىه كتير من الـmarketers عقلهم بيوزهم و يروحوا يشتروا data و خلاص :/ و دى كارثة لأن ولا هما عارفين الـdata دى بتاعت الناس اللى مهتمة بيهم ولا لأ ، ولا كمان عارفين هما مين manager ولا entrepreneur ولا مين بالظبط ؟

تبقى قاعد فى امان الله و تلاقى msg ع الـmobile بتقولك الحق اخر عروض السيراميك بتاعتنا ولا تبقى فاتح الـmail تـcheck حاجة تلاقى mail فيه offer عجيب ع طقم صينى اربع قطع -_-

للأسف ده كان وضع الـemail ” المتبهدل ” فى مصر … سيبك من مصر بقا و تعالى نعرف ايه هى

قصة الـEmail Marketing

يعنى ايه Email Marketing أصلا ؟ … ببساطة يعنى انك تستخدم الـmails اللى الـfans بتوعك اديهولك فى انك تسوق لهم  .. برده يعنى ايه ؟

تعالى نحكى حدوتة بسيطة كده..

كان فيه ناس strangers مايعرفوش عنك حاجة ، قومت أنت بالـsocial content ( يعنى content خاص بالـ social networks بس ) أو بالـseo أو بأى طريقة تانية عملت ليهم attraction ،  بعد كده بقوا visitors عندك ومهتمين باللى أنت بتقدمه ، قمت استخدمت الـ content برده عشان تروح بيهم للـ level أعلى شوية و تحولهم لـleads ( الـlead هو حد مهتم بيك و باللى بتقدمه و اداك الـdata بتاعته مقابل الـvalue اللى هياخدها منك ) و من هنا بقا يبتدى دور الـ email marketing 😀 .. يعنى دوره بيبتدى مع تالت stage اللى هى الـclosing و اللى بتحول فيها الـlead لـcustomer .

الحدوتة اللى فوق بتعرفك مكان الـemail marketing فى الـinbound methodology ، لو لسه مش عارف ايه هى الـinbound methodology ادخل هنا .

طب معلش هو أنا ممكن استخدم الـemail marketing فى ايه ؟

1- الـlead nurturing يعنى انك تقوى علاقتك كل يوم أكتر و أكتر بالـleads بتوعك و تقرب منهم لدرجة انه يبقى مستنى الـmail بتاعك عشان يشوفك هتقوله ايه! و ده بيتعمل بكذا طريقة منهم الـemail , لو عايز تعرف تعمل ده ازاى ادخل هنا ، ولو لسه مش عارف ولا فاهم يعنى ايه lead nurturing بس عايز حد يعلمك من الصفر يبقى مكانك فى الـ Link ده

2- الـSales … ايوة بنبيع فى الـinbound عادى جدا ، بس بنبيع صح !

أنت بعت mails لكل الـleads بتوعك بس فيه منهم واحد فتح الـmail  و داس ع الـlinks اللى فيه و قراهم كمان ، اكيد ده الـscore بتاعه هيزيد و هتهتم بيه اكتر و بعد عدد معين من الـmails هتفكر تبيعله ( القاعدة بتقول من بعد سابع Mail وده بيختلف من Industry للتانية ) لأنه كده بقا MQL – اختصارا لـMarketing Qualified Lead – يعنى واحد مقتنع بيك و بيحبك و شايف إنك أحسن واحد يقدمله الـProduct أو الـservices اللى هو عايزها و عند المرحلة دى خلاص أنت بتبعته لـلـInbound sales team اللى استحالة هيبيعله إلا لو كان هيستفيد فعلاً و وهو ده قمة الإحترام للبشر .

لو سمحت ابدأ ازاى ؟

*أول خطوة  أو الخطوة التمهيدية للـemail marketing  هى ازاى اصلا تاخد الـdata بتاعة الـfans بتوعك بطريقة inbound ؟! لو انت  ماشى فعلا فى الـinbound funnel مظبوط هيبقى سهل عليك اوى تاخد الـdata و تحولهم لـleads ! .. تعالى نفهم الموضوع بشكل أكبر

أنت عملت الـcontent اللى attract الناس و من ثم اتحولوا لـvisitor عندك و دى كانت أول مرحلة ، ندخل على تانى مرحلة وهى ازاى تحوله من visitor لـlead ؟
ده بيتم عن طريق الـ landing page ( مش الطريقة الوحيدة و لكنها أشهرهم ) وبما ان الـWebsite هو المحل بتاعك على الانترنت يبقى الـLanding page تعتبر الـSales Representative بتاعك اللى المفروض يبقى عارف كل حاجه عن الـProduct أو الـService اللى بتقدمها و ممكن طبعا عن طريقها تجميع Data من الـVisitors بتوعك و بالتالى بتحولهم إلى lead !

كده أحب أقولك مبروك بقا معاك Mail lists لناس بتحبك و مهتمة بيك

*تانى حاجة محتاج تعملها هى الـsegmentation لـلـlist اللى معاك ..  اصل مش كل الناس زى بعضها ، على سبيل المثال ممكن تقسم الـleads بتوعك ع حسب الـtitle بتاع شغلهم ( manager – student – CEO ) عشان تعرف level الـcontent اللى هتبعته ( beginner ولا intermediate ولا advanced ) . مش بالضرورة عشان هو manager يبقى فاهم اوى فى موضوع ما و تبعتله advanced content بس ده فى العموم يعنى . أو ممكن تقسمهم على حسب هما عايزين يتعلموا ايه الفترة الجاية ؟ و ده بتقدر تحدده من الـContact Form اللى أنت عاملها ، كمان ممكن بتقسمهم على حسب قدرتهم على الشراء يعنى هما بقوا MQL ولا SQL ولا لسه ماوصلش للمرحلة دى اصلا … ( SQL اختصار لـSales Qualified Lead) ، ودى  المرحله اللى بيبتدى فيها يعرف المعلومات بتاعه الـProduct نفسه و هو اللى بيسألك غالبا و بيبتدى ياخد قرار الشراء )

فيه تقسيمات كتير جدا ممكن تعملها بس كله يتوقف على الـ case بتاعتك !

*تالت حاجة هى انك تجهز الـcontent اللى هتبعته بناء ع الـsegmentation اللى أنت عملته و ده غالبا بتبقى عامل حسابه و أنت شغال فى الـcontent strategy بتاعتك ، بس خد بالك أن الـcontent ده بيبقى حاجة غير اللى أنت بتنزلها ع الـBlog أو الـsocial networks بتاعتك ( و دى على حسب الـscore بتاع الـlead بتاعك ) و ممكن تبعتله نفس الـcontent اللى بتنزله عندك مفيهاش حاجة خالص بس برضو على حسب الـscore بتاعه . قبل ما تبعت الـ mail لازم تبقى عامل حاجة اسمها personalization يعنى تتكلم مع كل واحد بطريقته و توجهله msg تتناسب معاه ، يعنى مش هتتتكلم مع الـManger زى الـStudent ما ينفعش طبعا لازم يبقى فيه تخصيص ده لو عايز نتايج كبيرة 😉 .. و حط النصيحة دى حلقة فى وادنك ” لازم تتعامل معاه personal اوى ” يعنى قوله فى الأول ازيك عامل ايه و بعدين ادخل فى الموضوع  و هكذا

اتكل ع الله و ابدا ابعت بقى و ابدا اعمل الـanalytics بتاعتك و اللى هتهتم فيها بالـ 3 حاجات دول ( فيه تانى بس دول اهم 3 )

1- الـopen rate :

يعنى نسبة الناس اللى فتحت الـmail بتاعك اصلا و دى بتعتمد ع عاملين , الاول الـrelationship ما بينك و بينهم , اما التانى الصدفة و اكيد انت مش هتسيب نفسك للصدفة 😉

2- الـclick rate :

يعنى نسبة الناس اللى داسوا الـlinks بتاعتك اللى فى الـmails ( لو فيه ) و دى بتعتمد على حاجتين بردوه ، أول حاجة الـtrust و دى بتيجى من قوة الـrelationship بس ممكن تروح لو خليت الـfans يروحوا على page غلط او مش مهمة بالنسبة له , تانى حاجة الـvalue اللى انا متوقع اخدها من الـlinks بتاعتك لو دوست عليها  ، بس ممكن برضو تدمر عامل الـvalue اللى بدوره هيدمر عامل الـtrust لو فتحت الـlinks  ومالاقتش الفايدة اللى انا عايزها ” خد بالك “

3- الـconversion rate :  

فى الحالة دى يعنى نسبة الناس اللى هيتحولوا من  leads لـ customers ( أو بصفة عامة معناه انك بتحول ” بشر ” من حالة لاخرى ) يعنى لو انت عندك 100 lead و فيه منهم 10 اشتروا منك يبقى الـconversion rate بتاعك هنا 10% و ده بيعتمد على قوة الـrelationship ما بينك و بين الـfans ، و الـtrust ما بينكم ، و الـvalue اللى انت بتقدمها له .

كده أنت عرفت لو عايز تشتغل email marketing هتمشى الطريق ازاى  و تاخد بالك من ايه بالظبط ، بس فيه حاجتين كمان من اهم الحاجات اللى لازم تاخد بالك منهم برده ( المعضلة 😀 )

أول حاجة هى الـfrequency “:

يعنى عدد الـmails اللى هتبعتها لـلـleads بتوعك سواء بقا فى اليوم أو فى الأسبوع أو حتى فى الشهر ” و دى بتحددها ع حسب الـEmail campaign نفسها ( مجموعة من الـmails وليكن 5 فى موضوع معين عشان فى الأخر تخلى الـlead ده ياخد قرار سواء هيشترى او اى call to action أنت عايزه يعملها ) , و كمان بتحدده حسب الـopen rate  بتاعك

تانى حاجة هى الـtiming ” ابعت امتى ؟ “:

مفيش حاجة ثابتة يعنى الناس اللى تقولك الساعة 8 الا ربع عشان اول ما يقعد ع مكتبه يشوف الـmail بتاعتك ( على اعتبار انه بيروح شغله الساعة 8 ) مش صح و مش غلط ، الموضوع كله نسبى و قايم ع الـbehavior بتاع الـleads  بتوعك فالحل الوحيد للمشكلة دى هو انك تـtest ” الـtest هو الحل ” جرب تبعت فى كل وقت ، ابعت الساعة 8 و الساعة 4 و الساعة 12 و شوف ايه الـbest practices بالنسبة لك و نفذه .

كده بقا مرسوم فى  دماغك map قوية تفهمك الدنيا ماشية ازاى فى الـemail marketing ، بس خد بالك الـemail marketing صعب جدا و ماتقدرش تشتغل فيه من غير software فلازما و حتماً ولا بد تبقى حاطط فى الـstrategy بتاعتك الـsoftware اللى هتستخدمها , و ع سبيل المثال لا الحصر 🙂

الـ Email Marketing Software نوعين فيه offline  و فيه  online ، كل نوع ليه عيوبه و مميزاته و أنت ليك حرية الإختيار هتستخدم ايه ؟

نبدأ بالـoffline :D:

من مميزات الـOffline email marketing software بتديك القدرة انك تتحكم فى الـServers  اللي هتبعت منها الـ mails و كمان بتحط الـ guidelines اللى أنت عايزها عشان تستعمل الـsoftware بالطريقة اللى أنت عايزها ، و لكن من عيوبه انه غالى جدا و كمان معقد اوى .

أما الـ  email marketing online software:

من مميزاته أنه مش غالى لأن بتدفع بالشهر ، كمان ممكن تبعت mail أو تقرا report من اى مكان فيه انترنت على عكس الـ offline اللى لازم يبقى من الـServer بتاعتك  ، من أهم الـonline softwares :

– أول واحد العظيم اللى ماينفعش تشتغل من غيره mailchimp  :

بيرتب الـdate بتاعة الـfans بتوعك يعنى بيساعدك تعمل segmentation للـleads على حسب الأسئلة اللى ملاها فى الـcontact form ، و تقدر من عليه تعمل automation يعنى انه يبعت الـ Emails بشكل Automatic لما يحصل حاجة معينة ..  و الحاجة المعينة دى أنا بحددهاله زى مثلاً ابعت الـ Mail يميل ده لو الـlead فتح الـ Mail الأول و هكذا ، وده guide كامل هيعرفك how to use mailchimp من هنا

– تانى واحد هو aweber :

ده زى mailchimp جربه أنت بنفسك ، و بعد كده قارن و شوف هتستخدم مين فيهم !

أخيرا أحب أقولك ان الـemail marketing مش سهل و محتاج شغل كتير و analysis كتير و على قد ما هتديله من وقتك و مجهودك على قد ما الـROI بتاعتك ما هيكون كبير 😉

يا ترى أنت شغال Email بطريقة inbound ولا لأ ؟! و لو كنت لسه بتتعلم ايه ارخم جزء قابلك ؟

Osama Salah

ازاى تبقى Super Junior ؟!

ازاى تبقى Super Junior ؟!

؟ Super Junior ازاى تبقى

قبل ما أبدأ فى الـ Article .. غالباً أنت أخدت بالك من كلمة “For Beginners” على الديزاين ، الحقيقة أن ده بداية  تنفيذ لقرار أخدناه فى الـ Content Team لـ School of Marketing مضمونه أن كل Piece Of Content هتنزل على الـ Blog هيتم تصنيفها لـ For Intermediate أو For Beginners حسب هى تهِم مين بالظبط و احنا عاملين Targeting فيها لمين .

القرار ده جه بعد ما لقينا أن فى كذا Bad Comment على الـ Blog Posts  بتاعتنا اللى نزلت فى الـ Quarter اللى فات رغم أن على الجانب التانى الأغلبية بتبقى Positive Comments ! الموضوع ببساطة أن الـ Post مبيبقاش Targeted لواحد من الـ Buyer personas اللى عندنا و ده بيضايقه لكن مناسب لـ Buyer persona تانية ! .. بناءً عليه أخدنا القرار ده عشان تقدر تعرف هل الـ Post ده مناسب ليك و لا لأ قبل ما تضيع من وقتك فى قرايته !

ندخل فى موضوعنا..

“أنا بدأت من فترة أذاكر Marketing ( أو فى قول أخر Social media ) و بقيت جاهز لكن مش لاقى لحد دلوقتى شغل اعمل ايه ؟! ”
الجملة ديه تقريباً من أكتر الأسئلة اللى بتجيلنا فى الـ messages على School of Marketing ، واللى بنتسألها كمان بشكل شخصى .. وهى باختصار مشكلة أن البداية تبقى ازاى!!

ايه السبب فى ده ؟!

المشكلة ديه الحقيقة ترجع لتلت أسباب رئيسية :

*أولاً أن الـ CEO أو المسئول عن التوظيف فى أى Business ” خصوصاً لو كان صغير ” بيتعامل مع الـ Online Marketing أو الـ Social media على إنها كمالة عدد أو مجرد منظر للشركة و بالتالى تتحول الوظيفة لـ Tool للمجاملة للحبايب و القرايب و أى حد مش لاقى شغل “وظيفة مرتاحة بمبلغ مش بطال :3 “، و بالتالى دول بيستهلكوا نسبة كبيرة من سوق العمل فى مصر.

*المشكلة التانية هى أن لحد دلوقتى مفيش شهادة معتمدة تفتحلك كل أبواب الجنة “قصدى أبواب الشغل” ، خصوصاً لو ديه الخطوة الأولى ليك “يعنى معندكش إنجازات سابقة فى Brand معين” ..  فى الحالة ديه دخول الـ Market بيبقى أصعب بكتير ! ليه؟! لأن مهما أخدت من Courses سواء كانت Online أو Offline .. فى الأخر كلها بتنهى إلى أنك بيبقى عندك Knowledge بس و للأسف مش ديه أهم حاجة فى أى Science بتتعلمه مهما كان !

* ثالثاً فى كتير من الأفراد اللى قرروا يشتغلوا فى الـ marketing معندهومش أى Qualifications لده ، بمعنى تانى هما أول ما بيفتحوا عينيهم بيدورا يشتغلوا ازاى قبل ما بيفكروا أصلاً هيتعلموا ازاى !

عايز توصل لإيه ؟!

هنا أنا مش هحاول أقولك Action steps واضحة و صريحة تمشى عليها ، لأن الـ Actions steps ديه هتختلف من بنى أدم لأخر ,, ومن علم لعلم ، وكمان لأننا مؤمنين أن Action steps ” ماشية بالمللى” هى فى الاخر مش بتطلع بنى أدم .. هى بتطلع مكنة فى شكل بنى أدم !

خلينا مبدئياًَ نتفق أن فى عدد كبير – على الأقل من المصريين – بيحاول دلوقتى يشتغل فى الـ Marketing عموماً و فى الـ online Marketing خصوصاً “ده طبيعى بالمناسبة مع أى علم جديد بيظهر” ، وبالتالى المتوقع أن الـ Competition على أى Job Vacancy هتبقى عالية جداً.

ايه الحل ؟!

الحل هنا أكيد إنك تتميز عن كل اللى حواليك فى حاجة .. تبقى عندك فى مقام “الـ Purple Cow” ، عشان لما تقدِّم على شغل فى أى مكان ، أو تدخل Interview متبقاش محتاج أصلاً تستنى عشان تعرف ردهم ,, لأ ده هما اللى هيبقوا مستنيين يعرفوا هتقبل الشغلانة ولا  لأ ! علشان توصل للمستوى ده أكيد مش سهل تماماً بدليل أنه عدد نادر من البشر هما اللى بيقدروا يوصلوله .. من الأخر مطلوب من سعتك تكون Junior بدرجة Super ! 😀

ازاى أبقى Super رغم إنى لسه Junior ؟! 

عشان توصل للدرجة ديه لازم تعرف أى Science فى الدنيا مراحل تعلمه بتتقسم لـ 3 مراحل:

*المرحلة الأولى: Get The Knowledge :

و المفاجأة أن ديه أسهل مرحلة “رغم كل اللى فيها من مجهود” لأن ببساطة لو فى 10 اشخاص هيبدأوا يتعلموا “و ليكن علم الفضاء مثلاً” فالـ 10 بلا استثناء هيروحوا يدوروا على Resources يتعلموا منها هو ايه علم الفضاء ده و يقرأوا للـ thought Leaders فى العلم ده ، و يحضروا تدريبات ليل و نهار و يسهروا و يذاكروا و يعملوا Tasks لكن فى النهاية لو الـ 10 هيبقوا مخلصين أول مرحلة فى نفس المستوى تقريباً .. “اللهم إلا شوية اختلافات فردية بسيطة مش هتفرق حد عن حد بشكل كبير ! ” 

*المرحلة التانية : Noticing  

أهم و أصعب مرحلة .. و هى إنك تبدأ تستغل الـ Science اللى أنت اتعلمته ده فى إنك تلاحظ كل حاجة حواليك ، تراقب فعلاً كل حد حواليك بيعمل ايه ! فلو أنت شايف X من البشر هو Thought Leader فى مجاله ، و بيبدع فى اللى هو بيعمله و معلِم فيه جداً .. أنت مش بس وظيفتك هى إنك تقرا اللى هو بيكتبه و تسمع اللى هو بيقوله و تنفذ نصايحه بالمللى و خلاص على كده !!
لو عملت كده فأنت أخرك فى الحياة هيكون إنك تبقى “زيه” ، بس أنت لو اكتفيت إنك تكون زيه بدون أى إضافات فأنت أخرك هتبقى المركز الأول مكرر “ده بفرض أن هو كان الأول يعنى” ، و الحقيقة أن الأول مكرر مش هيُذكر و مش هيسيب بصمة فى العالم .. إذن هو ملهوش لزمة !

– معلومة جانبية :  “موسوعة جينيس بتضم أول رقم قياسى فى أى حاجة لكن تانى واحد على طول مبيبقاش مهم بالنسبالها!”

عشان كده قلت فى الأول إنها أصعب مرحلة ، لأنك لو قدرت فعلاً متكتفيش بكل اللى فوق و بدأت تلاحظ كل حد أنت شايفه Ideal Criteria بيعمل ايه ، و بيعمله ازاى ، و بيعمله امتى ، و بيعمله ليه ، و بيعمله فين !!  فأنت أكيد هتوصل لحاجات هو/هى نفسهم مقدروش يوصلوا ليها ، أو بمعنى تانى “منورتش عندهم”

واحد من أشهر كتابات Seth Godin  واللى حققت انتشار واسع جداً كان مبنى على موقف حصله ،  الموقف كالتالى ..
Seth Godin  رايح Business Meeting كالمعتاد فى شركة ما ، المهم أن و هو داخل يركن عربيته فى الـ Parking قابله شحات و خبطله ع ازاى العربية و قاله “تاخد أربعة ( 25 cent ) و تجيب دولار ؟! ” فـ Seth Godin فكر شوية فى أنه فعلاً محتاج يبقى معاه فكة دولار عشان يدفع حق الـ Parking و بعدين وافق. و بعد ما أخد الأربع تربع ، الشحات قاله ممكن تدينى 25 cent ؟! فـ Seth  وافق مباشرة .. رغم أنه بيقول إنى أصلا مبيقبلش المتسولين ؟! 😀

 الموقف ده ألهم Seth Godin عشان يكتب الـ article و بعدين يألف أكتر من كتاب عن فكرة الـ permission Marketing & Adding Value ، و اللى قدر الشحات يطبقها بالفطرة لما شاف Seth داخل الـ parking وفهم أنه أكيد هيحتاج فكة  ، فاستخدم الـ Value ديه عشان يكسب ثقة  Seth قبل ما يطلب حاجته الأصلية ، و هى الربع دولار !

الطبيعى هنا لو أنت فى أول مرحلة أنك تقرأ الكتاب  وتفهم كويس جداً يعنى ايه Promise Marketing ، و ازاى تقدر تضيف Value .. أما لو أنت فى المرحلة التانية فالمفروض إن تفكيرك هيبقى أوسع من كده بكتييير لأنك هتبدأ تفكر ازاى أصلا Seth Godin فكر كده ، و ازاى موقف صغير زى ده اداله اهتمام من وقته رغم أنه ممكن يبقى داخل على meeting بملايين وده مجرد متسول قابله فى الشارع ..

الخلاصة: الفكرة ليها تمن 😉

المرحلة التالتة: Practising 

بعد ما وصلت لدرجة كافية من الـ Knowledge و قدرت تعمل Noticing ” وده بالمناسبة محدش هيعملهولك” .. هتبقى وصلت لمستوى يأهلك إنك تجرب بإيدك !
“ايه ده ثوانى و ايه الفرق ؟ طب ما أنا ممكن أجرب بإيدى من الأول خالص ؟! ”
اه فعلاً أنت ممكن تجرب بإيدك فى الأول خالص بس لو اكتفيت بالـ Knowledge من غير أى حاجة تانية هتبقى مجرد ترس فى ألة ، يعنى أنت زيك زى غيرك بتروح الشغل الصبح تمضى و تعمل شوية الشغل اللى عليك و ترّوح عادى ، و فى حالة إنك غبت لأى سبب تانى يوم هيعملوا Hiring لأى حد مكانك و انتهينا طالما شغلك يعرف يعمله أى حد !

لكن لو وصلت للمرحلة اللى احنا بنتكلم عليها فعمرك ما هتكون زيك زى غيرك لأن فى حتة معينة فى الهيكل بتاع الـ Business أنت بس اللى بتقدر تعملها – بمعنى أخر تكون Linchpin – ، و كمان أنت No.1 فيها ” مش أول مكرر 😉 ” .. فى اللحظة ديه الشركات فعلاً هي اللى هتتمنى انك تشتغل عندها مش العكس ، و ساعتها برضه هتقدر تطلب الـ Salary اللى أنت عايزه! عشان توصل لموقف زى ده لا محتاج مليون سنة خبرة و لا محتاجة واحد فى سن جدو ، بس محتاج إن يبقى عندك Passion واضح ليك متتنازلش عنه ..

خد بالك أن النفس البشرية عشان بطبيعتها بتحب الإستقرار و الأنتخة هتجرب تحوِّل الـ Practising اللى بتعمله لمجرد Routine ، و ساعتها يبقى أنت خسرت مع الوقت .. عشان ده ميحصلش لازم المرحلتين الأولنيين يفضلوا ماشيين parallel مع الـ Practising 

ازاى اختار إذا كانت الـ Job Vacancy مناسبة و لا لأ ؟! 

فى كذا قاعدة مختلفة للموضوع ده ، بس أكتر قاعدة مقتنع بيها بتقول أن فى اختيارك للشغل فى 3 عوامل رئيسية لازم يتوافر منهم 2 على الأقل عشان تقدر تدى الشغل ده حقه و تنجح فيه ..

1- إنك بتتعلم حاجة جديدة .. كل يوم أنت بترّوح من الشغل و أنت مستفيد حاجة جديدة ، أخدت Knowledge زيادة ، كسبت Skill مكنتش عندك قبل كده ..

2- الراحة النفسية فى المكان .. و ديه أكيد مش محتاج أتكلم فيها

3- الـ Salary بتاعك كام .. وهل هو مناسب لإحتياجاتك و هتقدر تمشى نفسك بيه و لأ !

خد بالك أن بعد فترة هتلاقى أن هما متداخلين ، وكل واحد منهم ممكن يأثر على التانى سواء سلباً أو إيجاباً

نصيحة أخيرة :

*معظم اللى بيبدأ يشم نفسه فى أول مرحلة “بالذات” بيبص مباشرة لأنه يشتغل و بيبقى عنده نشوة غريبة بكمية الـ Knowledge اللى كانت عنده .. مش بقول كده كـ EGO لكن لأنى شخصياً مريت بنفس المرحلة ديه من أقل من سنة ، لحد ما قدرت أدخل SOM Intern-ship و بعدين اشتغل فيها! .. و ساعتها فهمت إن أنا مكنتش فعلاً عندى كل حاجة قبل ما أدخل المكان ده و بقيت بستغرب ازاى هو أنا كنت ازاى بفكر إنى أدخل شغل مباشرة !
جايز فعلاًَ نقطة إنك توصل لشغل بـ Salary تتأخر للظروف اللى قولناها فوق بس ده مش معناه إنك تقف و تستناه .. الوقت اللى هتستناه ده هيتخصم منك بالسالب مش من أى حد تانى ، و هياخرك كتير عن أى حد تانى جنبك !

*عارف أن الكلام اللى بقوله ده ممكن يكون غير واقعى لناس بس أنا حقيقى لازم أقوله .. إذا كنت لسه فى بداية المشوار فدور على المكان اللى تبدأ فيه صح ، مش لازم يكون هو شغال صح 100% لكن على الأقل اتأكد أن هيبقى فى قابلية لأنك تغير فيه .. لو بدأت فى مكان غلط فغصب عنك هتغرق فى الـ System بتاعه لحد ما تبقى واحد منه ، و ساعتها هتبذل مجهود جبار عشان تشيل الـ Virus اللى اتزرع جواك و ترجع Pure تانى !

* “لو تقدر تستحمل” فأكيد الأفضل إنك تبدأ بـ Interns-hip حقيقية فى مكان محترم ، التجربة ديه هتفرق معاك كتير بعد كده و هتساعدك فى إنك تظهر الـ Skills اللى عندك و تطلع الـ Purple Cow بتاعتك 😉

قولنا ايه أكتر مشكلة دلوقتى بتقابلك و أنت بتدور على شغل فى مجال الـ Marketing ؟

Shehab Gomma